IMF, Lübnan’da bankacılık reformu ve 2027 bütçesini gündeme aldı

Lübnan’ı 15–18 Eylül 2026’da ziyaret eden Uluslararası Para Fonu (IMF) heyeti, ülkenin ekonomik görünümünü ve mali reformlardaki ilerlemeyi görüştü. IMF’nin 18 Eylül tarihli açıklaması, çatışmaların ve bölgesel güvenlik gelişmelerinin ekonomi ile yaşam koşulları üzerinde yeniden ağır bir yük yarattığını söylüyor. Heyet Başkanı Ernesto Ramirez Rigo’nun açıklaması, bir IMF programı anlaşması değil; ülke temaslarının ardından yayımlanan personel değerlendirmesi niteliğinde.

IMF, ekonomik faaliyetin 2026’da belirgin biçimde daralmasının beklendiğini, enflasyonun çift haneli düzeylerde kaldığını ve enerji maliyetlerindeki artışın cari açığı genişlettiğini belirtti. Kurum ayrıca altyapı ve konut hasarına, yerinden edilenlerin sayısındaki artışa ve yaşam standartlarındaki bozulmaya dikkat çekti. Bu tablo, tek bir büyüme tahmininden daha geniş bir baskı alanına işaret ediyor: üretim, hane bütçeleri, dış denge ve kamu hizmetleri aynı anda etkileniyor.

Görüşmelerde öne çıkan ilerlemelerden biri, Banka Çözümleme Yasası’nda onaylanan değişiklikler oldu. IMF personeli, değişikliklerin bankaların düzenli biçimde çözümlenmesi ve tasfiyesi için daha açık bir çerçeve sunduğunu ve yeniden yapılandırma stratejisinde önemli bir adım oluşturduğunu söyledi. Bu düzenleme, bankacılık krizinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. IMF’ye göre mevduatların nasıl korunacağı, zararların kimler arasında hangi sırayla paylaşılacağı ve yeniden kurulan sistemin mali açıdan sürdürülebilir olup olmayacağı hâlâ belirleyici başlıklar.

Fon, Finansal İstikrar ve Mevduatların Geri Kazanımı Yasası taslağının uluslararası ilkelerle daha uyumlu hâle getirilmesini istedi. IMF’nin vurguladığı temel sıra, mevduat sahiplerinden önce hissedarların ve ikincil alacaklıların zararları üstlenmesi. Kurum ayrıca geri ödeme teklifinin bankacılık sisteminin yaşayabilirliği ve kamu borcunun sürdürülebilirliğiyle tutarlı olması gerektiğini kaydetti. Bunlar teknik düzenlemeler gibi görünse de, bankaların yeniden sermayelendirilmesi, eski mevduatların geri alınması ve yeni finansmana erişim konusunda hanehalkı ile işletmelerin beklentilerini doğrudan etkiliyor.

2027 bütçesi konusunda hükümetin taslağı dengeli bir bütçe hedefliyor ve vergi uyumunu güçlendirecek adımlar içeriyor. IMF bu yönü olumlu bulurken, kabinenin onayladığı Katma Değer Vergisi artışının yüzde 12’ye yükseltilmesinin henüz uygulanmadığını belirtti. Artış, Şubat 2026’da onaylanan kamu çalışanı ücret ve emekli aylığı yükseltmelerinin finansmanı için öngörülmüştü. Personel giderleri bütçeye baskı ekleyebileceğinden IMF, yeni ücret düzenlemelerinin telafi edici gelir önlemleri olmadan yapılmamasını tavsiye ediyor.

IMF, yabancı finansmanlı harcamaların da 2027 bütçesinde eksiksiz gösterilmesini, yerinden edilmiş kişilere desteğin önceliklendirilmesini ve sermaye harcamalarına alan açılmasını istedi. Heyet, orta vadeli mali çerçeve üzerinde hükümetle ilerleme sağlandığını, ancak önlemlerin sıralaması ile yatırım ve sosyal harcamaların birlikte planlanması için daha fazla çalışma gerektiğini bildirdi. Güvenilir bir çerçevenin yıllık bütçelere yön vermesi, borç sürdürülebilirliğini güçlendirmesi ve yeniden inşa ile sosyal korumaya ayrılabilecek kaynakları belirginleştirmesi bekleniyor.

Bu nedenle açıklamanın ana mesajı, mali disiplini tek başına bir kemer sıkma hedefi olarak değil, sınırlı kamu kaynaklarını yeniden inşa, sosyal koruma ve istikrar arasında tutarlı biçimde paylaştırma meselesi olarak ele alıyor. IMF, para ve maliye politikalarında ihtiyatın şimdiye kadar istikrarı korumaya yardımcı olduğunu değerlendirdi. Ancak gelirlerin, harcamaların ve borç yönetiminin aynı orta vadeli plana bağlanması gerektiğini de vurguladı. Personel açıklaması, bu planın nihai biçiminin henüz tamamlanmadığını açıkça ortaya koyuyor.

IMF heyeti, Lübnan makamlarıyla görüşmeleri sürdüreceğini ve kapsamlı bir reform gündeminin olası bir IMF düzenlemesiyle desteklenmesi konusunda çalışmaya devam edeceğini belirtti. Açıklamada yönetim kurulunda yapılacak bir görüşme veya onaylanmış yeni bir finansman paketi duyurulmadı. Önümüzdeki dönemde izlenecek somut başlıklar; Banka Çözümleme Yasası’nın uygulanması, mevduatların geri kazanımı taslağının yasama süreci, 2027 bütçesinin kabulü, KDV değişikliğinin durumu ve orta vadeli mali çerçevenin resmen benimsenmesi olacak.