Tarım / DÜNYA

CFIA, Kanada içi geyik hareketlerinde beş yıllık sürü testini kaldırdı

23 Ekim’den itibaren Kanada Gıda Denetleme Kurumu, Kanada içi hareket izinleri için çiftlikte tüm sürüye beş yılda bir tüberküloz ve bruselloz testi şartını kaldırdı. Hareket izni ve ihracat için geçerli test şartları devam ediyor.

Tarla, toprak ve sulama verilerinin kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Kanada Gıda Denetleme Kurumu (CFIA), çiftlikte yetiştirilen geyikgillerin Kanada içindeki hareket izinleri için uygulanan test şartını 23 Ekim 2026’da değiştirdi. Kurum, cervid movement permit (CMP) düzenlenmesi öncesinde her beş yılda bir tüm sürüde sığır tüberkülozu ve bruselloz testi yapılmasını artık istemiyor. Değişiklik yalnızca Kanada içindeki hareketlere ilişkin izin sürecindeki bu test yükümlülüğünü kaldırıyor; üreticilerin hayvanları bir yerden başka yere taşıma izni alma gereğini ortadan kaldırmıyor.

CFIA, hareket izinlerinin halen gerekli olduğunu ve diğer izin koşullarının yürürlükte kaldığını belirtiyor. Mevzuat uyarınca izin, hayvanların taşınmasının bir konumdan diğerine hastalık yaymasına yol açmayacağı veya böyle bir olasılığı artırmayacağı değerlendirmesine bağlı. Kurum, bu kararı sektör, eyaletler ve bölgelerle alternatifleri inceledikten sonra aldığını; CMP ile bağlantılı yer içi hareketlerdeki sürü testini istemeyeceğini açıklıyor.

Değişiklik, ihracat sertifikasyonu için uygulanan şartları değiştirmiyor. ABD’ye ihraç edilecek geyikgillerde menşe sürüsünün, önceki beş yıl içinde tüberküloz ve bruselloz için negatif sonuçlu tüm sürü testine sahip olması gerekiyor; ayrıca hayvanlar ve sürü için ihracata özgü ek test ve sağlık koşulları bulunuyor. Hedef ülke farklı aralıklarla tüm sürü veya bireysel hayvan testi isteyebilir. İhracat testleri gerektiğinde CFIA akreditasyonlu veteriner tarafından yapılmalı ve masrafı üretici karşılamalı.

CFIA’nın veteriner el kitabı, ABD ihracatı için sürünün beş yıl içinde negatif testten geçmiş olmasını ve uygun hayvanların resmi testlerden geçirilmesini açıklıyor. Örneğin cervidlerde sığır tüberkülozu için orta boyun deri testi kullanılıyor; testin yetkili veteriner tarafından uygulanması gerekiyor. Bu ihracat hükümleri, Kanada içi CMP işlemlerinden ayrıdır. Üreticilerin bir hayvanın başka ülkeye gönderilmesinde varış ülkesinin güncel koşullarını kontrol etmesi gerekir; iç hareketlere yönelik muafiyet dış ticaret belgelendirme sürecine taşınamaz.

Kurum, yurt içi hareketlerde CMP bağlantılı sürü taramasını kaldırmasına karşın rutin hastalık gözetiminin süreceğini bildirdi. Tüberküloz ve bruselloz gözetimi kesim sırasında örnekleme, klinik belirtilerin bildirilmesi ve şüpheli vakaların araştırılması yoluyla devam edecek. CFIA bu yaklaşımın, benzer büyüklükteki diğer çiftlik hayvanı sektörlerindeki gözetimle uyumlu olduğunu söylüyor. Açıklamada, hastalıkların ortadan kalktığı veya sürülerde risk bulunmadığı iddia edilmiyor.

ABD ihracatındaki sürü testi, her hayvanın son anda yapılan bireysel testinden ayrı bir belgelendirme katmanı. CFIA el kitabına göre sürü testi sırasında işletmede bulunan 12 aylık ve daha büyük bütün geyikgiller, resmî canlı hayvan tüberküloz ve bruselloz testine tabi. Test birden fazla güne yayılırsa sertifikaya esas sürü testi tarihi, işlemin başladığı gün olarak kabul ediliyor. Uygun hayvanların tümünün toplanması veya örneklenmesi, sahibin kusuru olmadan mümkün olmazsa ya da bazı örnekler laboratuvarda kullanılamaz bulunursa, testin tamamlanmış sayılıp sayılmayacağı CFIA ile istişare edilerek değerlendiriliyor. Bu ayrıntılar, ihracatta geçerli prosedürün neden yalnızca bir test sonucundan ibaret olmadığını gösteriyor.

El kitabı bireysel ihracat testlerinde de farklı zaman aralıkları belirtiyor. Tüberküloz için her hayvanın, ihracattan önceki 60 gün içinde orta boyun testiyle negatif sonuç alması isteniyor. Bruselloz için tamponlu plak aglütinasyon testinin ihracattan önceki 30 gün içinde negatif olması ve örneğin CFIA onaylı laboratuvara gönderilmesi gerekiyor. İhracat sırasında altı aylıktan küçük olup annesinin yanında yolculuk yapan yavrular için bu iki test bakımından istisna var. Teste reaksiyon gösteren hayvanlarla ilgili ek hükümler de belgede ayrı düzenleniyor. Dolayısıyla beş yıllık sürü geçmişi ile 30 veya 60 günlük bireysel test pencereleri aynı ölçü değil.

ABD’ye gidecek çiftlik hayvanlarında menşe ve kimlik belgeleri de önem taşıyor. CFIA, hayvanların tutsak ortamda yetiştirilmiş olmasını ve doğadan alınmamış olmasını şart koşuyor. Yetkili veteriner, doğumdan ihracata kadar hayvan kimliği ile kaldığı sürülerin kesintisiz kayıtlarını doğrulamak zorunda. Bir yaşından küçük hayvanların menşe sürüsüne doğal doğumla katılmış olması gerekiyor. Sertifikada resmî bireysel küpe veya dövme numarasının yanı sıra, denetimde hayvanlar araçtan indirilmeden okunabilecek büyük bir sarkık küpe de kullanılıyor. Bunlar ülke içi test değişikliğinden ayrı duran, el kitabında açıklanan ihracat izlenebilirliği hükümleri.

Belgede kronik zayıflama hastalığı, yani CWD, tüberküloz ve brusellozdan ayrı bir hastalık başlığı olarak yer alıyor. ABD’ye ihracat için menşe sürüsünün CFIA tarafından onaylanan gönüllü CWD sürü sertifikasyon programında tam sertifikalı statüyü kazanmış ve korumuş olması gerekiyor. Menşe sürüsünde CWD teşhis edilmemiş olması ve hayvanların hastalığın görüldüğü sürülerle geçmiş bağlantılarına ilişkin koşulların karşılanması isteniyor. İhracatçıların önceki 60 ay için hayvan düzeyinde sürü geçmişini gösteren ayrıntılı kayıtları sunabilmesi gerekiyor. Bu kayıtlar başka kurumlarda bulunuyorsa, doğrulama için bunların elde edilmesinden de ihracatçı sorumlu tutuluyor.

CFIA’nın çiftlik biyogüvenliği planlama rehberi, hayvan hareketinin yalnızca bir evrak işlemi olarak görülmemesini sağlayan daha geniş uygulama çerçevesini açıklıyor. Rehber, yeni hayvanların sağlık durumu bilinen tedarikçilerden seçilmesini; sağlık durumu belirlenmemiş yeni veya geri dönen hayvanların yerleşik sürüden ayrı tutulmasını öneriyor. Hayvanların diğer çiftlik hayvanlarıyla ve sağlık durumu bilinmeyen evcil hayvanlarla temasını azaltmak da hedefler arasında. Bu metin, çiftliğe özgü plan geliştirmeyi destekleyen rehber niteliğinde. Ekimde kaldırılan test şartının yerine getirilen yeni bir ulusal zorunlu karantina süresi olarak sunulmuyor; belirli bir izolasyon gün sayısı da bu haberde varsayılmıyor.

Rehber, tesis ve araç yönetimini de sürü sağlığına bağlıyor. Hayvan barındırma ve elleçleme alanlarının temizlenip dezenfekte edilmesi, çiftliğe giren araç ve ekipmanın hareketinin yönetilmesi ve zararlıların erişimini azaltacak bakımın yapılması öneriliyor. Yem, su ve altlığın yeterli miktar ve kalitede olması kadar, bunların patojen ve zararlı taşıma riskinin azaltılması da planın parçası. Gübre için ayrılmış ekipmanın başka işlerde kullanılmadan önce temizlenmesi veya ayrı tutulması gibi uygulamalar anlatılıyor. Bunlar, rutin hayvan bakımında ortaya çıkan farklı bulaşma yollarına yönelik önlemler; tek bir negatif sürü testiyle bütün çevresel risklerin ortadan kalktığı varsayılmıyor.

Kayıt tutma, rehberin dördüncü ana ilkesi olarak işletme planıyla birleştiriliyor. Sürü ve bireysel hayvan sağlığı kayıtlarının tutulup gözden geçirilmesi, biyogüvenlik uygulamalarının kayda geçirilmesi ve personelin gerekli eğitimi alması öneriliyor. Rehberde ziyaretçi, ölüm, hayvan hareketi ve sağlık kaydı için örnek formlar bulunuyor. Hastalık şüphesinde devreye girecek müdahale planının hazırlanması da öneriler arasında. Böylece üreticiye yönelik metin, taşıma kararının öncesindeki hayvan geçmişi ile taşıma sonrasındaki günlük gözlemi aynı yönetim çerçevesine yerleştiriyor. Bu tavsiyeler, hareket izninin verilmesini otomatik hale getirmiyor; izin için hastalık yayılmasına ilişkin düzenleyici değerlendirme sürüyor.

Sonuçta 23 Ekim değişikliği, Kanada içi hareket izninde belirli iki hastalık için periyodik tüm sürü testinin kaldırılmasıyla sınırlı. CFIA rutin gözetimin kesimde test, klinik bulgu bildirimi ve şüpheli vakaların araştırılmasıyla sürdüğünü belirtiyor. İhracatta ise hedef ülkenin sertifikasyonu, zamanlı bireysel testler, hayvan kimliği ve sürü geçmişi ayrı ayrı önem taşıyor. Eyalet veya bölge hükümleri de uygulanabilir. Kurum, federal izin ve kimlik kurallarına ilişkin sorular için yerel hayvan sağlığı bölge ofislerini işaret ediyor. Duyuru, etkilenen işletme sayısını, üreticilerin toplam test maliyetini veya idari değişikliğin nicel ekonomik sonucunu açıklamıyor.

Veriler

Tablo

Kanada içi hareket izninde değişen ve korunan koşullar

CFIA’nın 23 Ekim duyurusundaki ülke içi izin koşulları; ihracat hükümleri bu tablonun kapsamı dışındadır.

Kanada içi geyikgiller hareket iznitrue2026-10-23
Ülke içi izin için beş yılda bir tüm sürü TB ve bruselloz testifalse2026-10-23
Hareketin hastalık yayma olasılığına ilişkin değerlendirmetrue2026-10-23
Yöntem

Doğru, belirtilen koşulun değişiklik sonrasında hâlâ gerekli olduğunu gösterir. Yanlış, yalnızca bu izin amacıyla beş yıllık tüm sürü testinin kaldırıldığını belirtir; hastalık bulunmadığı anlamına gelmez.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Coğrafi referanslar

Yalnızca kaynakta bulunan coğrafi referanslar gösterilir. Harici haritayı açmak isteğe bağlıdır. İsteğe bağlı haber haritaları OpenStreetMap kullanır. Haritayı açtığınızda IP adresiniz ve site adresi harita sağlayıcısına iletilir; harita yüklenmeden konum verileri metin olarak okunabilir.

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Tarım

Nijerya ve FAO kümes hayvanı hareketlerinin daha sıkı denetlenmesini istedi

22 Ekim’deki çalıştayda Nijeryalı yetkililer ve FAO, kuş gribini sınırlamak için gözetim ve biyogüvenliğin güçlendirilmesini istedi. Bakanlık, 350.000 ABD dolarlık acil durum hibesinin Nisan 2027’ye kadar sürmesinin beklendiğini bildirdi.

Federal Ministry of Information and National Orientation, reporting Federal Ministry of Livestock Development and FAO3 dk okuma Veri içeriyor
Tarım

APHIS, çiftlikte yetiştirilen geyikgiller için CWD standartlarını güncellemeye açtı

USDA’nın önerisi, beyaz kuyruklu ve katır geyiklerinde iz sürme ve karantina sürelerini kısaltmayı, sürü itlafını varsayılan yaklaşım olmaktan çıkarmayı hedefliyor. Gözden geçirilmiş standartlar 30 günlük görüş sürecine açıldı.

USDA Animal and Plant Health Inspection Service, CWD Herd Certification Program standards comment announcement7 dk okuma Veri içeriyor