Brezilya düzenleyicisi demiryolu yük hizmetleri ve güvenlik kuralını onayladı

Brezilya Ulusal Kara Ulaştırması Ajansı (ANTT), 22 Ekim’deki yönetim kurulu toplantısında Demiryolu Hizmetleri ve Güvenliği Yönetmeliği RSF 1’i onayladı; karar ertesi gün yayımlandı. Kural, işletmecilerin sorumluluklarını, hizmet kalitesi koşullarını ve kullanıcıların şikâyetlerini ajansa iletme yollarını belirliyor. Kamu imtiyazı ve özel yetkilendirme rejimleriyle çalışan yük demiryollarına uygulanıyor ve Brezilya’nın demiryolu taşımacılığı genel koşullarının daha kapsamlı güncellemesinin bir parçasını oluşturuyor.

Yeni kural, hizmet sorunlarının çözüm yolunu düzenliyor. Sağlayıcı şikâyeti çözmezse kullanıcı ANTT’ye başvurabilecek; yakın tehlike, önemli kamu yararı veya tekrarlanan ihlallerde ajansa doğrudan ulaşmak mümkün olacak. ANTT bir şikâyeti incelemek için en fazla 30 günü olduğunu, bu sürenin bir kez uzatılabileceğini belirtiyor. Duyuru bir düzenleyici başvuru sürecini açıklıyor; her anlaşmazlığın kesin çözüm garantisini veya bekleyen şikâyet sayısını vermiyor.

Yönetmelik, kullanıcı katılımı ve izleme araçları da getiriyor. Bunlar üç taraflı komisyonlar, kullanıcı konseyleri ve memnuniyet anketlerini içeriyor. İmtiyaz sahipleri konsey tavsiyelerine yanıt vermek zorunda olacak; bağımsız kuruluşlar da anket sonuçlarını ANTT’ye iletecek. Ajans bu hükümleri hizmet kalitesi ve kullanıcı deneyimini denetim sürecine katmanın yolları olarak tanımlıyor. Duyuru nihai anket tasarımını, hizmet performansı için başlangıç düzeyini veya sayısal hedefleri yayımlamıyor; uygulama ve demiryolu işletmesine etkisi daha sonra değerlendirilmeli.

Tarife kuralları işletme modeline göre değişiyor. İmtiyaz ve alt imtiyazlarda ücretler ANTT’nin belirlediği sınırlar içinde kalmalı ve nesnel, ayrım gözetmeyen ölçütleri izlemeli. Yetkili işletmeciler ve demiryolu taşıma acenteleri ise yasal ve düzenleyici sınırlar dahilinde fiyatları serbestçe müzakere edebilecek. Bu ayrım, aynı düzenleyici çerçevede farklı fiyatlama düzenlerini koruyor. Ajans duyurusu ilkeleri özetliyor; tekil yük tarifelerini, sözleşmeye özgü sınırları veya fiyat değişiklik takvimini vermiyor.

Onay, Ağustos 2026’da kurulan Demiryolu Tahsisleri Yönetmeliği’nde de değişiklik yapıyor. ANTT, demiryolu yetkilendirmeleri için kamu çağrısı sürelerinin her projenin niteliği ve karmaşıklığına göre teknik gerekçeyle belirlenebileceğini söyledi. Teklif 6 Nisan–20 Mayıs arasında yapılan 5/2026 sayılı kamu dinlemesine sunulmuştu; ajans 226 katkının 97’sinin tamamen, 51’inin kısmen kabul edildiğini bildirdi. Duyuru RSF 1’i dağınık haldeki kuralları birleştiren bir düzenleme olarak sunuyor; pratik yükümlülüklerin kapsamdaki yük demiryollarında uygulanması sonraki aşama. Şikâyet başvuru yolundaki ayrım usule ilişkindir: olağan çözülemeyen şikâyetler sağlayıcıya yanıt fırsatı verildikten sonra ANTT’ye taşınırken, duyuru yakın tehlike, önemli kamu yararı ve tekrarlanan ihlalleri doğrudan başvuru gerekçeleri olarak sayıyor.