BAE’nin petrol dışı dış ticareti ilk yarıda 1,937 trilyon dirheme ulaştı

Birleşik Arap Emirlikleri’nin petrol dışı dış ticareti 2026’nın ilk yarısında 1,937 trilyon dirheme ulaştı. Devlet haber ajansı WAM’ın 19 Temmuz tarihli haberinde aktardığı hükümet verileri, yıllık yüzde 13,1 artış gösteriyor. Ölçüm ocak–haziran döneminin ticaret değerini kapsıyor. Bu, yıl sonu sonucu değildir; para cinsinden toplam da tek başına taşınan mal miktarını veya ülke içinde yaratılan katma değeri göstermez.

Petrol dışı ihracat büyümenin dikkat çeken bileşeni oldu. Bu ihracat kalemi yıllık yüzde 23,9 artarak 452,8 milyar dirheme çıktı. Toplam petrol dışı ticaret içindeki payı 2025’in ilk yarısındaki yüzde 21,3’ten yüzde 23,4’e yükseldi. WAM’da aktarılan karşılaştırmalarda pay 2024’te yüzde 18,4, 2023’te yüzde 16,9 olarak veriliyor. Böylece toplam ticaret artarken ihracatın bu toplam içindeki göreli ağırlığı da yükseldi.

Bu göstergeler değer üzerinden hesaplanmış ticaret toplamlarıdır. Açıklama, hacim ve fiyat etkisini ayrı bir seriyle vermediği için artışın ne kadarının daha fazla ürün sevkiyatından, ne kadarının fiyat değişiminden kaynaklandığı bu rakamlardan çıkarılamaz. Ayrıca “petrol dışı dış ticaret” toplamı ihracat dışında ithalat ve yeniden ihracat akımlarını da kapsayan ticaret ölçüsüdür; bu nedenle toplamı ülkenin ürettiği malların ihracat değeri gibi okumamak gerekir.

Ülke bazında Çin, 180,7 milyar dirhemlik petrol dışı ticaretle BAE’nin en büyük ortağı oldu. İsviçre 138,4 milyar, Hindistan 107,5 milyar dirhemlik ticaret değeriyle sonraki sıralarda yer aldı. İlk on ticaret ortağıyla toplam petrol dışı ticaret yıllık yüzde 12,6 artarken, geri kalan ülkeler grubuyla yüzde 13,6 yükseldi. Bu iki oran, açıklanan büyümenin yalnızca en büyük ortaklarla sınırlı olmadığını gösteriyor; ancak ülke bazında ürün dağılımını ortaya koymuyor.

Yürürlükteki Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmaları bulunan ülkelerle petrol dışı ticaret 304,3 milyar dirheme ulaştı. Bu toplam içinde ithalat 193,5 milyar, petrol dışı ihracat 66,1 milyar dirhem olarak açıklandı. Bu anlaşma ortaklarıyla yapılan ticarette petrol dışı ihracatın payı 2022’deki yüzde 19,1’den yüzde 21,7’ye çıktı. Haber, “tam olarak yürürlükte” olan anlaşmaları saydığından, müzakere edilen ya da henüz uygulanmayan anlaşmaların etkisini aynı gruba eklemiyor.

Ürün gruplarında altın, 2026’nın ilk yarısında 706,2 milyar dirhemle en yüksek ticaret değerine sahip kalem olarak bildirildi; yıllık artışı yüzde 48,8 oldu. Telekomünikasyon ürünleri 189,7 milyar dirhemle izledi. Altın takı, otomobil ve elmas da önde gelen kalemler arasındaydı. İlk on ürün grubu toplam petrol dışı mal ticaretinin yaklaşık yüzde 67’sini oluşturdu. Bu sıralama, ticarete konu olan ürünleri anlatıyor; tek başına yerel üretim miktarını ya da ihracatın ne kadarının BAE’de üretildiğini kanıtlamıyor.

Çok yıllı karşılaştırma büyümenin ölçeğini gösteriyor: 2026 ilk yarı toplamı 2024’e göre yüzde 39,6, 2023’e göre yüzde 54,5 ve 2022’ye göre yüzde 78,8 daha yüksek olarak verildi. Aynı dönem 2019 ve 2021 seviyelerinin de iki katından fazlaydı. Farklı yıllar arasındaki bu karşılaştırmalar, ticaret ağlarının son yıllarda genişlediğine dair nominal bir görünüm sunar. Kur, fiyat ve ürün bileşimi etkileri ayrıştırılmadığından, bunları reel büyüme oranı gibi yorumlamak doğru olmaz.

Bir sonraki değerlendirmede ihracat, ithalat ve yeniden ihracatın ayrı serileri; ürünlerin miktar ve değerleri; anlaşma ortaklarının ülke ve sektör dağılımı önem taşıyacak. Böyle veriler, toplam ticaret artışının ihracatçı şirketlere ve yurt içi üretime ne ölçüde yansıdığını gösterebilir. Şimdiki açıklamanın net sonucu, petrol dışı ticaret değerinin ve ihracat payının yükseldiği, ortak ülke gruplarında büyümenin sürdüğüdür. Üretim, istihdam veya verimlilik üzerindeki etki için ek veri gerekir.