BAE bankalarının toplam varlıkları temmuz sonunda 5,669 trilyon dirheme çıktı

BAE Merkez Bankasının Temmuz 2026 parasal ve bankacılık gelişmeleri verilerine göre, ülkedeki bankaların brüt toplam varlıkları ay sonunda 5,6691 trilyon dirheme ulaştı. WAM’ın 9 Eylül’de aktardığı rapor, temmuz içinde yüzde 1,3 artış bildiriyor. Bu, bir ay içindeki bilanço büyüklüğüdür; yıllık büyüme oranı, bankaların kârı veya finansal sistemin kredi riskine ilişkin tek başına bir ölçü değildir.

Brüt kredi hacmi temmuzda 41,2 milyar dirhem, yani yüzde 1,5 artarak 2,7989 trilyon dirheme çıktı. Yurt içi krediler yüzde 1,4 yükselişle 2,206 trilyon dirheme, yurt dışı krediler yüzde 1,8 artışla 592,9 milyar dirheme ulaştı. Merkez Bankası bu bileşenlerin toplam kredi büyümesine sırasıyla 1,1 ve 0,4 yüzde puan katkı verdiğini bildiriyor. Bu ayrım, kredilerin sadece ülke içindeki borçlulara yönelmediğini gösteriyor.

Yurt içi kredide en büyük artış bireysel müşterilerden geldi. Bireysel krediler 13,9 milyar dirhem veya yüzde 2,3 artarken, şirketlere verilen krediler 10,9 milyar dirhem ya da yüzde 1,1 yükseldi. Kamu kesimine kredi de 4,2 milyar dirhem, yüzde 1,7 arttı. Tutarlar ve oranlar, aynı ay içindeki hareketi gösteriyor; hanehalkı veya şirketlerin borç ödeme gücü, kredi faizleri ya da takipteki kredi oranları hakkında bilgi vermiyor.

Banka mevduatları haziran sonundaki 3,4728 trilyon dirhemden temmuz sonunda 3,5098 trilyon dirheme yükseldi; aylık artış yüzde 1,1 oldu. Yerleşiklerin mevduatı yüzde 0,5 artışla 3,1984 trilyon dirheme, yerleşik olmayanların mevduatı yüzde 6,8 artışla 311,4 milyar dirheme çıktı. Böylece yerleşik olmayan mevduat büyüme hızı yüksek görünse de toplam mevduat havuzunun daha küçük bir bölümünü oluşturuyor.

Yerleşik mevduatlar içinde özel sektörün mevduatı ay boyunca yüzde 0,7 artarak 2,3444 trilyon dirheme ulaştı. Kamu bağlantılı kuruluşların mevduatları yüzde 3,7 yükselerek 347,3 milyar dirhem oldu. Hükümet kesimi mevduatları 445,4 milyar, diğer finansal şirketlerin mevduatları 61,3 milyar dirhemdi. Bu dağılım bankaların fonlama tabanındaki farklı kaynakları gösteriyor; ancak vade yapısı, kurumsal yoğunlaşma ve mevduat maliyeti bu özet rakamların içinde yer almıyor.

Para arzı göstergeleri de ay içinde yükseldi. M1 yüzde 0,7 artarak 1,0474 trilyon dirheme, M2 yüzde 0,8 yükselerek 2,9003 trilyon dirheme, M3 ise yüzde 0,4 artışla 3,4408 trilyon dirheme ulaştı. M1, M2 ve M3 farklı kapsamları olan parasal toplamlardır; birbirine eklenmezler. Bankaların Merkez Bankasındaki rezerv bakiyeleri yüzde 4,7 artarak 256,9 milyar dirheme, parasal taban ise yüzde 1,2 artışla 792,7 milyar dirheme çıktı.

Varlık, kredi, mevduat ve para arzı rakamları bankacılık sisteminin farklı kesitlerini anlatır. Brüt varlıklar bilançonun toplamını, kredi tutarı bankaların borçlular üzerindeki alacaklarını, mevduatlar müşterilerin ve kurumların bankalardaki bakiyelerini gösterir. Bu kalemleri toplayıp “bankacılık sistemine giren yeni para” gibi sunmak doğru olmaz. Aynı şekilde aylık artış, kalıcı bir eğilim için yeterli değildir; sonraki aylarda tersine dönebilir veya mevsimsel etkiler taşıyabilir.

Daha kapsamlı değerlendirme için kredi artışının sektör ve vade bazında dağılımı, faiz koşulları, varlık kalitesi, mevduatların vadesi ve sonraki aylardaki seyir birlikte izlenmeli. Temmuz verisi bireysel ve şirket kredilerinde artışla birlikte toplam mevduatın yükseldiğini gösteriyor. Ancak finansal dayanıklılık veya kredi büyümesinin ekonomik faaliyete etkisi için bankacılık istikrarı ve reel sektör göstergeleri de gerekir. Bu nedenle açıklama, temmuz sonundaki parasal durumu gösteren aylık bir kesit olarak okunmalı.