Teksas’ta imalat büyümesi yavaşladı; hammadde maliyeti baskısı sürdü

Federal Reserve Bank of Dallas’ın 26 Ekim’de yayımladığı ankete göre Teksas imalatı ekim ayında genişlemeyi sürdürdü, ancak eylüle göre daha yavaş bir hızla. Eyalet fabrikalarının koşullarına ilişkin temel göstergelerden üretim endeksi 13,7 puan düşerek 15,8 oldu; yine de uzun dönem seri ortalamasının üzerinde kaldı. Dallas Fed bu bileşimi daha yavaş fakat hâlâ sağlam büyüme olarak nitelendirdi. Endeks, eyalet çapındaki üretimdeki yüzde değişimi ölçmüyor: firmaların önceki aya kıyasla koşulların artıp artmadığına ilişkin bildirimlerinden elde edilen bir yayılım ölçüsü. Pozitif değer, katılımcılar arasında artış bildirenlerin düşüş bildirenlerden daha yaygın olduğunu gösteriyor.

Diğer mevcut faaliyet göstergeleri daha belirgin biçimde zayıfladı. Yeni sipariş endeksi 21,4 puan düşerek eylüldeki 30,7’den 9,3’e indi; sevkiyatlar 16,4 puan düşerek 8,4’e, kapasite kullanımı 10,2 puan düşerek 13,7’ye geriledi. Karşılanmamış siparişler de 22,7’den 10,1’e düştü. Anket tablosuna göre katılımcıların yüzde 22,9’u yeni siparişlerin arttığını, yüzde 13,6’sı azaldığını bildirdi; yaklaşık üçte ikisi siparişlerin değişmediğini söyledi. Bu dağılım, aylık keskin düşüşe rağmen endeksin neden pozitif kaldığını açıklamaya yardımcı oluyor. Sonuçlar daralmaya değil, genişlemenin yavaşlamasına işaret ediyor.

İş dünyası algısı üretimden farklı yönde hareket etti. Genel iş faaliyeti endeksi 9,8’den 13,4’e, şirket görünümü endeksi 8,7’den 16,1’e yükseldi. Görünüme ilişkin belirsizlik 11,3’ten 7,9’a hafifçe indi. İstihdam genişleme bölgesinde kaldı ancak ivme kaybetti: istihdam endeksi 15,1’den 11,6’ya gerilerken çalışılan saat endeksi 5,6’dan 10,1’e çıktı. Sermaye harcamaları 8,5’ten 11,9’a yükseldi. Bu pozitif endeksler, her ölçütte iyileşme bildirenlerin kötüleşme bildirenlerden daha fazla olduğunu gösteriyor; yaratılan işlerin, eklenen çalışma saatlerinin ya da yatırılan dolarların sayısı değil.

Girdi maliyetleri yanıtların öne çıkan baskılarından biriydi. Hammadde fiyat endeksi 52,2’den 55,3’e yükseldi ve 28,1 olan seri ortalamasının oldukça üzerinde kaldı. Mamul fiyat endeksi 27,6’dan 29,9’a çıktı. Buna karşılık ücret ve yan haklar endeksi 27,4’ten 20,8’e geriledi. Anketin yorum bölümü, firmaların farklı açıklamalarını örnekliyor: bir içecek ve tütün ürünleri üreticisi, dizel kaynaklı ücretler dâhil tedarikçi maliyetlerindeki artışların zaten dar olan kârlılığı sıktığını söyledi; bir ulaşım ekipmanı katılımcısı ise yakıt ve yerli ürün maliyetlerinin yük taşımacılığındaki toparlanmayı yavaşlattığını belirtti. Bunlar her firmanın deneyimini temsil eden tahminler değil, tekil işyeri yorumlarıdır.

İleriye dönük göstergeler pozitif bölgede kaldı. Gelecek üretim endeksi 40,3’ten 39,4’e çok az değişirken gelecek genel iş faaliyeti endeksi 20,8’den 38,1’e yükseldi. Anket, 13–21 Ekim arasında toplanan yanıtlara dayanıyor: ankete çağrılan 114 Teksaslı imalatçıdan 64’ü yanıt verdi. Dallas Fed her endeksi artış bildirenlerin yüzdesinden düşüş bildirenlerin yüzdesini çıkararak hesaplıyor; gerektiğinde mevsim etkisi düzeltmesi uyguluyor. Bir sonraki yayının 30 Kasım’da yayımlanması planlanıyor. Dolayısıyla ekim sonuçları, bir aylık bildirimlerin yönünü ve altı ay sonrasına ilişkin beklentileri açıklıyor; Teksas imalatının tamamındaki sonucu belirlemiyor ve gelecekteki ulusal üretimi tahmin etmiyor. Yayın ayrıca endekslerin yanında düzeltilmemiş firma yanıtı paylarını da sunuyor; böylece denge ölçüsündeki hareket ile belirli bir yön bildiren firmaların oranı birbirinden ayrılabiliyor.