Ekonomi / DÜNYA

IMF, Suudi Arabistan’ın 2026 büyüme tahminini yüzde 1,7 olarak açıkladı

Temmuz tarihli ülke değerlendirmesi, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği kesintilerinin petrol ve petrol dışı faaliyeti etkilediğini belirtiyor; tahminler koşullu ve belirsizliğe açık.

Küresel ekonomi ve ticaret bağlantılarının kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Uluslararası Para Fonu, 29 Temmuz’da tamamlanan 2026 Madde IV değerlendirmesinde Suudi Arabistan ekonomisinin bu yıl yüzde 1,7 büyümesini öngördü. Kurul değerlendirmesine göre 2025’te yüzde 4,6 olan büyüme, bölgedeki savaşın ticareti ve petrol ihracatını aksatmasıyla yavaşlayacak. Bu oranlar gerçekleşmiş 2026 büyüme verisi değil, temmuzda yayımlanan tahminlerdir. IMF görünümü, Hürmüz Boğazı’ndan deniz trafiğinin ne zaman normale döneceği dâhil olmak üzere çatışmanın seyrine bağlı görüyor.

2025’teki büyüme, OPEC+ üretim kesintilerinin kademeli olarak gevşetilmesi ve güçlü iç talep tarafından desteklenmişti. IMF, 2026 başında da ekonominin güçlü bir ivmeyle yıla girdiğini; enflasyonun yüzde 2’nin altında kaldığını ve işgücü piyasasının sağlam olduğunu belirtiyor. Ardından çatışma ve boğazdaki deniz trafiğinin neredeyse durması, petrol ve petrol dışı ticareti sınırlayıp güveni zedeledi. Bu sıra, geçen yılki güçlü büyüme oranının mevcut şokun etkisini ortadan kaldırmadığını gösteriyor.

IMF, 2026 petrol dışı GSYH büyümesini yüzde 2,6 olarak tahmin ediyor; 2025’teki yüzde 4,2’den daha yavaş bir artış. Toplam GSYH görünümündeki düşüş yalnızca enerji üretimini değil, tüketim, yatırım ve hizmet faaliyetlerini de ilgilendiren bölgesel belirsizliklerle birlikte ele alınıyor. Kurum, yüksek frekanslı göstergelerin mart ayındaki olası daralmanın ardından nisan–haziran döneminde petrol dışı faaliyette erken bir istikrar işareti verdiğini söylüyor. Bu, yıllık toparlanmanın tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Petrol sektöründe IMF, yüksek fiyatların düşük ihracat hacimlerini aşarak 2026’da gelir artışı sağlayacağını öngörüyor. Suudi Arabistan’ın doğu-batı boru hattı üzerinden petrolü Kızıldeniz limanlarına yönlendirmesi teslimatlardaki düşüşü sınırladı. Ancak rapor, boğazdaki deniz trafiği normale dönmedikçe görünümün son derece belirsiz kalacağını vurguluyor. Daha uzun bir kesinti ticareti ve güveni yeniden baskılayabilir. Bu nedenle olası petrol geliri artışı, ihracat hacmindeki kaybı veya petrol dışı faaliyet üzerindeki etkileri tek başına ortadan kaldırmaz.

IMF, tüketici enflasyonunun 2026’da yüzde 2,2’ye çıkmasını bekliyor; artan nakliye ve sigorta giderlerinin etkisinin bazı yakıt ve gıda fiyatlarına yönelik tavanlarla kısmen dengelenebileceğini belirtiyor. Cari işlemler dengesinin GSYH’ye oranı için yüzde eksi 0,3, mali denge için yüzde eksi 3,7 tahmini veriliyor. Bu göstergeler aynı şeyi ölçmüyor: ilki dış ödemeleri, ikincisi kamu gelirleri ve harcamalarını özetliyor. Tahminlerdeki ayrım, yüksek petrol fiyatlarının bütçeye yarar sağlarken ticaret ve fiyat baskılarını sürdürebileceği bir yılı yansıtıyor.

Kamu borcunun GSYH’ye oranı IMF tablosunda 2025 için yüzde 31,8, 2026 için yüzde 32,1 olarak tahmin ediliyor. Kurum, petrol dışı birincil açıkta sınırlı bir azaltımı uygun buluyor; çatışmanın etkisini hafifletecek mali desteğin geçici, hedefli ve şeffaf olmasını tavsiye ediyor. Orta vadede mali konsolidasyon ve Vision 2030 reformlarının büyüme ile çeşitlenmeyi desteklemesi gerektiğini belirtiyor. Bunlar IMF’nin politika değerlendirmesidir; hükümetin kabul ettiği yeni bir bütçe kararı veya harcama paketi olarak sunulmamalı.

IMF’ye göre görünümün başlıca aşağı yönlü riski, Hürmüz üzerinden taşımacılığın kesintiye uğramaya devam etmesi. Böyle bir durumda ticaret, güven ve çeşitlendirme yatırımları daha fazla etkilenebilir. Daha hızlı normalleşme, yüksek petrol fiyatları veya üretim artışı ve verimlilik reformlarının hızlanması ise tahmini destekleyebilir. Bu olasılıklar, temmuz ayındaki değerlendirmede belirsizlik aralığı olarak sıralandı; gerçekleşmiş sonuç değiller. Yeni gerçekleşen dış ticaret, üretim, fiyat ve bütçe verileri yayımlandıkça tahminlerin koşulları ne kadar yansıttığı görülecek.

Bu değerlendirmeyi okurken üç zaman katmanını ayırmak gerekir: 2025’te gerçekleştiği belirtilen büyüme, 2026–2027 için IMF tahminleri ve çatışma ile enerji piyasasının gelişimine bağlı senaryolar. Fon 2027 büyümesinin yüzde 5,5’e hızlanmasını öngörüyor; petrol dışı büyüme tahmini yüzde 4,5. Bu daha güçlü patika deniz trafiğinin normale dönmesi ve iç talebin korunması varsayımlarına dayanıyor. Haberin doğruladığı, IMF Kurulunun ülke değerlendirmesini tamamlaması ve bu tahminleri yayımlamasıdır; yıl sonu gerçekleşmesini şimdiden göstermiyor.

Okumaya devam edin