Sağlık / DÜNYA

DSÖ GAP-f ağı, Dünya Çocuk Günü'nde pediatrik ilaç önceliklerini ve 2030 hedeflerini açıkladı

Dünya Sağlık Örgütü bünyesindeki GAP-f ağı, 20 Kasım 2026 tarihinde 2025-2030 Stratejik Yol Haritasını ve 10 hastalık, 10 öncelikli ilaç ile 10 ülkeyi kapsayan 30 by '30 taahhüdünü yineleyen bir güncelleme ile Güneydoğu Asya pilot raporunu paylaştı.

Halk sağlığı, araştırma ve bağlantılı verinin kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Dünya Sağlık Örgütü ve Küresel Pediatrik Formülasyonlar Hızlandırıcı Ağı, kısa adıyla GAP-f ortakları, Dünya Çocuk Günü dolayısıyla 20 Kasım 2026 tarihinde çocuklara yönelik güvenli, etkili ve yaşa uygun ilaçlara erişimi genişletme çalışmalarını değerlendiren bir güncelleme yayımladı. DSÖ ev sahipliğinde faaliyet gösteren ağ; ilaç sektörü, akademi, sivil toplum ve küresel sağlık kuruluşlarını bir araya getiriyor. Güncellemede klinik araştırmalar ve formülasyon geliştirmede ilerleme kaydedildiği belirtilirken, bilimsel yeniliklerin her yerdeki çocuklara ulaşan tedavilere dönüşmesi önünde hâlâ önemli açıklar bulunduğu vurgulandı.

Ağın çok yıllı çalışmalarının merkezinde, 30 by '30 taahhüdü olarak adlandırılan ölçülebilir hedeflere dayanan GAP-f 2025-2030 Stratejik Yol Haritası yer alıyor. Bu taahhüt kapsamında GAP-f ve ortakları 2030 yılına kadar yüksek hastalık yüküne sahip 10 hastalıkta öncelik değerlendirmesi yapmayı, 10 öncelikli pediatrik ilacın geliştirilmesi ve erişimini hızlandırmayı ve 10 ülkede ulusal pediatrik ilaç ekosistemlerini güçlendirmeyi hedefliyor. Açıklama, bu üç hedefin tekil araştırma projeleri yerine sürdürülebilir finansman ve düzenleyici eşgüdüm gerektirdiğini teyit etti.

DSÖ Baş Bilim İnsanı ve Sağlık Sistemleri, Erişim ve Veri Genel Direktör Yardımcısı Vekili Sylvie Briand, çocuklara yönelik ilaç geliştirmedeki gecikmelerin kapatılması gerektiğini belirtti. Briand, çocukların kendi klinik ihtiyaçlarına göre tasarlanmış ilaçlar için beklemek zorunda kalmaması gerektiğini vurgulayarak, küresel önceliklerin hizalanmasının, pediatrik klinik araştırmaların güçlendirilmesinin ve ülkelerin yenilikleri fiili erişime dönüştürmesinin her çocuk için daha iyi sağlık sonuçları açısından belirleyici olduğunu ifade etti.

20 Kasım 2026 tarihli güncellemede öne çıkarılan ilk uygulama sütunu, DSÖ'nün Pediatrik İlaç Optimizasyonu yani PADO süreci aracılığıyla yapılan önceliklendirme çalışmaları oldu. GAP-f, PADO kapsamında uzmanları ve ortak kuruluşları bir araya getirerek çocuklarda korunma ve tedavi alanındaki kritik boşlukları kapatan öncelikli ilaçları ve formülasyonları belirliyor. Ağ ayrıca araştırmacıların, ürün geliştiricilerin ve fon sağlayıcıların kaynaklarını en önemli çocuk sağlığı ihtiyaçlarına odaklamasına yardımcı olacak özel bir GAP-f ürün portföyüne dikkat çekti.

İkinci sütun, klinik çalışmalarda tarihsel olarak yeterince temsil edilmeyen çocuklar için daha güçlü bilimsel kanıt üretilmesine odaklanıyor. GAP-f, küresel klinik araştırma merkezi kapasitesini haritalamak, çocukların klinik çalışmalara dahil edilmesini teşvik etmek ve daha verimli çalışma tasarımlarını desteklemek için ortaklarıyla birlikte çalıştığını bildirdi. Bu kapsamda ağ; küresel pediatrik klinik araştırma merkezlerine dair bilgileri, çalışma tasarımı ve uygulama eğitim kaynaklarını ve paydaşlar arası en iyi yöntem önerilerini içeren bir klinik araştırma kaynak paketi sunuyor.

Üçüncü sütun ise ürün geliştirme aşamasından ülke düzeyinde erişim ve klinik kullanıma geçişi ele alıyor. Yaşa uygun bir formülasyonun geliştirilmesi tek başına yeterli olmuyor; işleyen ruhsatlandırma süreçleri, tedarik mekanizmaları ve ulusal tedavi kılavuzları olmadan çocukların bu ilaçlara erişimi sağlanamıyor. GAP-f, erişim engellerini belirlemek ve yaşa uygun ilaçların benimsenmesini desteklemek üzere DSÖ teknik birimleri, Üye Devletler ve ortak kuruluşlarla birlikte çalıştığını kaydetti.

Bölgesel uygulamanın somut bir örneği olarak DSÖ, Mayıs 2026'da Güneydoğu Asya bölgesinde GAP-f ortaklarıyla düzenlenen pediatrik ilaç ekosistemlerini güçlendirme çalıştayına işaret etti. Çalıştay, yapısal engelleri ve uygulanabilir çözümleri belirlemek üzere dört pilot ülkeden paydaşları bir araya getirdi. Dünya Çocuk Günü güncellemesine eşlik eden yeni çalıştay raporu, bu bulguları derleyerek ülkelerin küresel öncelikleri ve klinik kanıtları kendi sağlık sistemi gerçeklikleriyle uyumlu eylemlere dönüştürmesi için fırsatları özetliyor.

Güncelleme, pediatrik ilaçlara erişimi erken önceliklendirmeden klinik araştırmaya, formülasyon tasarımından ruhsatlandırmaya, finansmandan sağlık hizmet sunumuna uzanan bir yaşam döngüsü meselesi olarak çerçeveledi. Bu zincirin tüm halkalarını tek bir kurumun yönetemediğine işaret eden DSÖ, GAP-f platformunun hükümetleri, düzenleyicileri, akademisyenleri, ürün geliştiricileri, fon sağlayıcıları ve sivil toplumu ortak hedeflerde buluşturmayı amaçladığını belirtti. Dünya Çocuk Günü vesilesiyle ağ, her çocuğun uygun, kaliteli ve karşılanabilir ilaçlardan yararlanabilmesi için ortak kuruluşları kesintisiz eyleme çağırdı ve küresel önceliklerin somut sağlık kazanımlarına dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

20 Kasım 2026 tarihli duyuru yeni bir ilaç onayı veya yeni bir mali taahhüt yerine bir politika ve program ilerleme güncellemesi niteliği taşıyor. 30 by '30 hedeflerinin 2030'a kadar gerçekleşip gerçekleşmeyeceği; hangi 10 yüksek yüklü hastalıkta PADO süreçlerinin tamamlandığının, hangi 10 öncelikli ilacın ruhsat ve ülke erişimine ulaştığının ve Güneydoğu Asya'daki dört pilot ülkeden başlayarak 10 hedef ülkede hangi somut sistem iyileştirmelerinin sağlandığının şeffaf biçimde izlenmesine bağlı olacak.

Veriler

Temel göstergeler

Bildirilen temel rakamlar

DSÖ GAP-f tarafından bildirilen seçilmiş 30 by '30 Stratejik Yol Haritası hedefleri ve Güneydoğu Asya bölgesel pilot rakamları.

2030 yılına kadar öncelik değerlendirmesi hedeflenen yüksek yüklü hastalık sayısı
10 areas
2030 · Hedef
2030 yılına kadar hızlandırılması hedeflenen öncelikli pediatrik ilaç sayısı
10 items
2030 · Hedef
2030 yılına kadar pediatrik ilaç ekosistemi güçlendirilecek hedef ülke sayısı
10 countries
2030 · Hedef
Mayıs 2026 Güneydoğu Asya bölgesel çalıştayına katılan pilot ülke sayısı
4 countries
2026-05 · Gözlem
Yöntem

Rakamlar kaynağın belirttiği yol haritası dönemini, kapsamı ve tanımları korur. Hedefler ve gözlenen çalıştay katılımı dayanaklarına göre etiketlenir. Eksik değerler çıkarımla tamamlanmaz.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Sağlık

Everest Medicines, yaş tip AMD için VIS-101 Faz 2b ASCEND çalışmasında ilk hastaya doz verdi

Everest Medicines, 20 Kasım 2026 tarihinde Çin'de yaklaşık 244 hastanın katılacağı Faz 2b ASCEND çalışmasında VIS-101'in yaş tip sarı nokta hastalığında 2 mg aflibersept ile karşılaştırıldığı ilk hastanın tedavi edildiğini duyurdu; küresel Faz 3 planı 2027'yi hedefliyor.

Everest Medicines, First Patient Dosed in ASCEND Phase 2b Trial of VIS-101 in Wet AMD4 dk okuma Veri içeriyor
Sağlık

Birleşik Krallık MHRA, Casgevy gen düzenleme tedavisinin yaş sınırını beş yaşa indirdi

Birleşik Krallık İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA), 29 Ekim'de CRISPR tabanlı gen düzenleme tedavisi Casgevy'nin ruhsatını orak hücre hastalığı ve transfüzyona bağımlı beta talasemi hastası beş yaş ve üzeri çocukları kapsayacak şekilde genişletti.

Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, United Kingdom1 dk okuma Veri içeriyor