Ekonomi / DÜNYA

ABD çokuluslu şirketlerinin katma değeri 2024’te yüzde 8,0 artarak 7,4 trilyon dolara ulaştı

ABD Ekonomik Analiz Bürosunun 20 Kasım 2026’da açıkladığı öncü verilere göre ABD çokuluslu şirketlerinin küresel istihdamı 2024’te yüzde 0,9 artışla 44,2 milyona, küresel Ar-Ge harcamaları ise yüzde 10,1 yükselişle 622,7 milyar dolara çıktı.

Küresel ekonomi ve ticaret bağlantılarının kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

ABD Ekonomik Analiz Bürosu tarafından 20 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan öncü istatistiklere göre, Amerika Birleşik Devletleri merkezli çokuluslu şirketlerin cari dolar cinsinden küresel katma değeri 2024 yılında yüzde 8,0 artarak 7,4 trilyon dolara yükseldi. BEA 26-49 kodlu yıllık bültende, aynı dönemde söz konusu şirketlerin dünya genelindeki toplam istihdamının yüzde 0,9 oranında genişleyerek 44,2 milyon çalışana ulaştığı bildirildi. Rapor, ABD’deki ana şirketler ile bunların çoğunluk hissesine sahip olduğu yabancı bağlı ortaklıkların faaliyet ve finansal göstergelerini kapsıyor ve 2024 yılı öncü tahminlerini revize edilmiş 2023 verileriyle karşılaştırıyor. Küresel istihdam, revize edilmiş 2023 seviyesindeki 43,8 milyon çalışandan yukarı taşındı ve bu artışta yurt dışındaki işe alımların yurt içi istihdam artışından belirgin biçimde daha hızlı seyretmesi etkili oldu.

ABD’deki ana şirketlerin ülke içi istihdamı 2024 yılında yalnızca yüzde 0,1 artarak 29,9 milyon çalışan düzeyinde gerçekleşti. Bu sınırlı artış sonucunda ABD’li ana şirketlerin küresel çokuluslu istihdam içindeki payı 2023’teki yüzde 68,1 seviyesinden 2024’te yüzde 67,6’ya geriledi. Buna karşılık, çoğunluk hissesi ABD’li şirketlere ait yabancı bağlı ortaklıkların yurt dışındaki istihdamı yüzde 2,7 oranında büyüyerek 14,3 milyon çalışana çıktı ve küresel çokuluslu istihdamın yüzde 32,4’ünü oluşturdu. BEA verileri, ABD’li ana şirketlerin ülke içindeki toplam özel sektör istihdamındaki payının da bir önceki yılki yüzde 21,9 düzeyinden 2024’te yüzde 21,7’ye indiğini ortaya koydu.

Amerika Birleşik Devletleri içinde ana şirketlerin istihdamı en yoğun biçimde imalat sanayisinde, ulaştırma ve depolamanın öncülük ettiği diğer sektörler grubunda ve perakende ticarette toplandı. Yurt dışındaki çoğunluk hisseli bağlı ortaklıklarda ise en yüksek istihdam düzeyleri Hindistan, Meksika ve Birleşik Krallık’ta kaydedildi. Bu coğrafi dağılım, ABD merkezli çokuluslu işletmelerin yurt içindeki ana faaliyet merkezlerini başlıca ticaret ortaklarındaki geniş hizmet, üretim ve ticaret iş gücüyle birleştirdiğini gösteriyor; ancak bültenin özet metninde ülke bazlı mutlak çalışan sayılarına yer verilmedi.

2024 yılında hem yurt içi hem de yurt dışı operasyonlarda katma değer artışı istihdam büyümesinin oldukça üzerinde gerçekleşti. ABD’li ana şirketlerin gayrisafi yurt içi hasılaya doğrudan katkısını ölçen katma değeri yüzde 8,5 artarak 5,7 trilyon dolara ulaştı. Bu yükselişle birlikte ana şirketlerin ABD özel sektör toplam katma değerindeki payı 2023’teki yüzde 21,2 seviyesinden 2024’te yüzde 21,8’e çıktı. Çoğunluk hisseli yabancı bağlı ortaklıkların ürettiği katma değer ise yüzde 6,5 artışla 1,8 trilyon dolara yükseldi; yurt dışındaki en yüksek katma değer katkıları Birleşik Krallık, İrlanda ve Kanada’da ölçüldü.

Sermaye harcamaları da 2024 yılında ABD çokuluslu şirket ağları genelinde güçlü biçimde arttı. Mülk, tesis ve ekipman için yapılan küresel harcamalar yüzde 7,1 oranında genişleyerek 1,2 trilyon dolara ulaştı. Bu toplamın 968,7 milyar dolarlık bölümü ABD’deki ana şirketler tarafından, 216,2 milyar dolarlık bölümü ise yabancı bağlı ortaklıklar tarafından gerçekleştirildi. BEA bu yıllık istatistik serisinde ilk kez ABD’li ana şirketlerin yurt içi sermaye ve araştırma faaliyetlerindeki paylarını açıkladı ve ana şirketlerin mülk, tesis ve ekipman harcamalarının 2024’te tüm ABD özel sektör sermaye harcamalarının yüzde 36,5’ine karşılık geldiğini bildirdi.

Bültende izlenen temel göstergeler arasında en hızlı yüzdesel büyüme araştırma ve geliştirme harcamalarında kaydedildi. ABD çokuluslu şirketlerinin küresel Ar-Ge harcamaları 2024 yılında yüzde 10,1 artışla 622,7 milyar dolara yükseldi. Yurt içindeki ana şirketler 536,5 milyar dolarlık Ar-Ge harcaması gerçekleştirdi ve BEA’nın yeni yurt içi pay göstergesine göre Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen tüm işletme Ar-Ge harcamalarının yüzde 69,6’sını tek başına üstlendi. Çoğunluk hisseli yabancı bağlı ortaklıkların Ar-Ge harcamaları ise 86,2 milyar dolar oldu; bu dağılım, yurt dışı istihdam daha hızlı büyüse de temel inovasyon harcamalarının büyük ölçüde ABD merkezli ana operasyonlarda yoğunlaştığını teyit etti.

20 Kasım tarihli yayın, Ağustos 2025’te öncü tahmin olarak paylaşılan 2023 istatistiklerine ilişkin güncellenmiş revizyonları da içerdi. 2023 yılı için ABD’li ana şirketlerde revize istihdam, öncü 29.890,6 bin seviyesine kıyasla 29.841,8 bin olarak belirlenirken; revize katma değer 5.265,5 milyar dolardan 5.245,4 milyar dolara güncellendi. Aynı yıl ABD’li ana şirketlerin mülk, tesis ve ekipman harcamaları 886,1 milyar dolardan 891,9 milyar dolara, Ar-Ge harcamaları ise 476,6 milyar dolardan 481,5 milyar dolara yukarı revize edildi. Çoğunluk hisseli yabancı bağlı ortaklıklarda 2023 revize istihdamı 14.008,4 binden 13.958,5 bine, katma değeri 1.645,6 milyar dolardan 1.648,4 milyar dolara, sermaye harcamaları 216,2 milyar dolardan 214,0 milyar dolara ve Ar-Ge harcamaları 81,7 milyar dolardan 84,1 milyar dolara güncellendi.

BEA yeni yurt içi pay oranlarıyla birlikte yöntem değişikliğine de dikkat çekti; kurum, anket katılımcılarının gizliliğini korurken daha ayrıntılı veri tabloları yayımlayabilmek amacıyla açıklama koruma yöntemini yuvarlama, toplulaştırma ve aralık kullanımını içeren kaba ölçekleme tekniğine güncelledi. 2024 rakamları öncü nitelikte olduğu ve kapsamlı şirket bildirimleri işlendikçe revizyona tabi tutulacağı için BEA, 2025 faaliyetleri ile revize 2024 tahminlerini içeren bir sonraki yıllık bülteni 20 Ağustos 2027 tarihinde yayımlamayı planladı. Satışlar, bilanço kalemleri, çalışan ödemeleri, mal ticareti ve ülke-sektör kırılımlarına ilişkin ayrıntılı tablolar kurumun etkileşimli veri uygulamasında erişime açıldı.

Veriler

Temel göstergeler

Bildirilen temel rakamlar

ABD Ekonomik Analiz Bürosu tarafından yayımlanan ABD çokuluslu şirketlerinin 2024 yılı küresel ve yurt içi faaliyetlerine ilişkin öncü istatistikler (BEA 26-49).

ABD çokuluslu şirketlerinin küresel istihdamı
44,2 million people
2024 · Gözlem
ABD çokuluslu şirketlerinin küresel cari dolar katma değeri
7,4 trillion USD
2024 · Gözlem
ABD’li ana şirketlerin yurt içi katma değeri
5,7 trillion USD
2024 · Gözlem
ABD’li ana şirketlerin mülk, tesis ve ekipman sermaye harcamaları
968,7 billion USD
2024 · Gözlem
ABD çokuluslu şirketlerinin küresel Ar-Ge harcamaları
622,7 billion USD
2024 · Gözlem
ABD’li ana şirketlerin ülke içi işletme Ar-Ge harcamalarındaki payı
69,6 percent
2024 · Gözlem
Yöntem

Rakamlar, BEA’nın ABD ana şirketleri ve çoğunluk hisseli yabancı bağlı ortaklıkları için 2024 öncü tanımlarını korur. Cari dolar değerleri enflasyondan arındırılmamıştır; eksik değer çıkarılmaz.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Coğrafi referanslar

Yalnızca kaynakta bulunan coğrafi referanslar gösterilir. Harici haritayı açmak isteğe bağlıdır. İsteğe bağlı haber haritaları OpenStreetMap kullanır. Haritayı açtığınızda IP adresiniz ve site adresi harita sağlayıcısına iletilir; harita yüklenmeden konum verileri metin olarak okunabilir.

  • Amerika Birleşik Devletleri · Yer rolü: Kapsam · Yer türü: Ülke veya bölge · Konum kesinliği: Bölgesel
    Kanıt
    • Explicit preserved editorial country/region; no city or national centroid inferredwww.bea.gov ↗
Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Ekonomi

Meksika’da özel hizmet gelirleri Eylül 2026’da aylık yüzde 0,8 artarken istihdam yıllık yüzde 2,0 geriledi

INEGI’nin 20 Kasım 2026’da yayımladığı Aylık Hizmet Anketi verilerine göre Meksika’da finans dışı özel hizmetlerin mevsim etkisinden arındırılmış reel gelirleri Eylül’de aylık yüzde 0,8, yıllık yüzde 1,7 artarken istihdam çoğu sektörde daraldı.

INEGI (Mexico), Encuesta Mensual de Servicios (EMS) — Boletín de Indicador 697/26, Septiembre de 20264 dk okuma Veri içeriyor
Ekonomi

ABD reel GSYH’si üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış %3,4 hızla büyüdü

Ekonomik Analiz Bürosu’nun 29 Ekim’de bildirdiğine göre ABD reel gayrisafi yurt içi hasılası 2026’nın üçüncü çeyreğinde mevsim etkilerinden arındırılmış yıllıklandırılmış %3,4 oranında arttı. İlk tahmin, ikinci çeyrekteki %2,2 büyümenin ardından geldi. Üçüncü çeyrek artışı çeyreklik bazda %0,8’di; dolayısıyla %3,4, yıllıklandırılmamış çeyrekten çeyreğe değişim değildir.

US Bureau of Economic Analysis1 dk okuma Veri içeriyor