UNCTAD, gelişmekte olan ekonomilerde yatırım açığı büyürken Doha forumunu açtı

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), sermayenin daha fazla ekonomiye ulaşması ve kalkınmayı desteklemesi konusunu ele almak üzere hükümetleri, yatırımcıları ve iş dünyası temsilcilerini Doha’da bir araya getiren dokuzuncu Dünya Yatırım Forumu’nu 25 Ekim’de açtı. Forum 27 Ekim’e kadar sürecek ve Katar ile BM kuruluşunun ortaklığında düzenleniyor.

Açılış, UNCTAD’ın en yeni Küresel Yatırım Eğilimleri Monitörü’nün yayımlandığı güne denk geldi. Rapora göre stratejik sektörlerdeki büyük işlemlerin desteğiyle 2026’nın ilk yarısında uluslararası yatırımın değeri yükseldi. Buna karşılık dünya genelinde yeni yatırım projelerinin ve sınır ötesi işlemlerin sayısı düşmeye devam etti. Bu durum, manşet toplam değer ile yeni faaliyetin yayılımı arasında bir ayrışmaya işaret ediyor.

Kuruluş, gelişmekte olan ülkelerde kalkınma açısından kritik gördüğü altyapı, enerji, sağlık ve gıda sistemleri sektörlerine yatırımların yüzde 25’ten fazla düştüğünü bildirdi. Açıklama bu sektörler için ayrı rakamlar veya karşılaştırma dönemini vermiyor; dolayısıyla toplu düşüş, tek bir sektör için özel bir tahmin olarak okunmamalı.

UNCTAD ayrıca 2025’te küresel doğrudan yabancı yatırımın yüzde 80’den fazlasının yalnızca 20 ekonomiye gittiğini gösteren 2026 Dünya Yatırım Raporu’na atıfta bulundu. Doha forumunun amacı, hükümetler jeopolitik gerilimler, enerji maliyeti baskıları ve tedarik zinciri aksaklıklarına yanıt verirken politikaların, ortaklıkların ve yatırım tanıtımının katılımı nasıl genişletebileceğini tartışmak.

Üç gün sürecek toplantıya 5.000’den fazla katılımcının gelmesi bekleniyor; programda 80’den fazla oturum ve 400’ü aşkın konuşmacı bulunuyor. Gündem yatırım politikası, özel ekonomik bölgeler, sürdürülebilir finans, iklim, girişimcilik, yapay zekâ, turizm ve kültürü kapsıyor. UNCTAD, Körfez İşbirliği Konseyi, Avrasya Ekonomik Birliği ve Karayipler için bölgesel yatırım raporlarının yatırım eğilimleri ve politika konularına ek analiz sunacağını belirtiyor.

Programda ayrıca yapay zekâ yatırımı, kırılgan ve çatışmadan etkilenen ekonomilerde yeniden yapılanmanın finansmanı ve uzay yatırımları üzerine özel tartışmalar yer alıyor. Uluslararası bir yatırımcı olan Katar ev sahibi konumunda; UNCTAD ise forumu politika diyaloğu ve ortaklık platformu olarak tanımlıyor. Açılış açıklaması gündemi ve yayımlanan verileri ortaya koyuyor; forumda imzalanmış yeni anlaşmalar veya yatırım taahhütleri bildirmiyor.