Bölgeler arası koalisyon, Antalya'daki COP31'in son gününde taslak iklim anlaşmasına itiraz etti
Avrupa, Afrika, Latin Amerika ve Pasifik ülkelerinden oluşan bir koalisyon, 20 Kasım 2026'da Antalya'daki COP31 zirvesinin son gününde taslak Antalya Mutabakatı'na itiraz ederek fosil yakıtlardan çıkış ve daha güçlü iklim finansmanı talep etti.
Olay / veri dönemi:
Yayın: · Güncelleme:

Avrupa, Afrika, Latin Amerika ve Pasifik'ten bir grup hükümet, 20 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) taslak sonuç metnine açıkça itiraz etti. Zirvenin planlanan kapanış gününde düzenlenen ortak basın toplantısında söz alan bakanlar ve temsilciler, COP31 Başkanlığına masadaki taslak anlaşmanın yetersiz olduğunu bildirerek fosil yakıtlar konusunda açık taahhütler ve daha güçlü iklim finansmanı çağrısında bulundu.
Ortak çıkış, normalde aynı müzakere bloğunda yer almayan ülkeleri bir araya getirdi. Fransa ve Panama'nın öncülük ettiği koalisyonda Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala, İspanya, İsveç ve Vanuatu'dan bakanlar ve temsilciler yer aldı. Bu kamusal çağrı, müzakerecilerin yaklaşık 200 hükümetin kabul edebileceği uzlaşı metnini bulmak için zamanla yarıştığı kapanış gününde gerilimi artırdı.
Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, dünyanın 1,5 santigrat derece ısınma eşiğine yaklaştığını söylerken hiçbir şey olmuyormuş gibi olağan politikalarla devam edilemeyeceği uyarısında bulundu. Barbut, dünyanın pek çok yerindeki insanlar için iklim krizinin bir Kuzey ya da Güney meselesi değil, doğrudan bir hayatta kalma meselesi olduğunu ve sonuç belgesinde net adımlar gerektirdiğini vurguladı.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro ise Birleşmiş Milletler iklim müzakerelerinin usul kuralları çerçevesinde önemli ağırlık taşıyan bir uyarıyı yineledi. Navarro hafta başında, fosil yakıtlara ilişkin ifadeler içermeyen herhangi bir COP31 anlaşmasına ülkesinin resmen itiraz edeceğini duyurmuştu. BM iklim zirvelerinde kararlar genellikle oybirliğiyle alındığından, tek bir ülkenin resmi itirazı bile nihai COP31 anlaşmasının kabulünü geciktirebiliyor veya engelleyebiliyor.
Antalya'daki basın toplantısında konuşan Navarro, fosil yakıtlardan hiç söz etmeyen bir zirve çerçeve belgesinin kabul edilemez olduğunu ve buna boyun eğmeyeceklerini söyledi. Koalisyonun iklim finansmanı yaklaşımını özetleyen Navarro, emisyonlardan en fazla sorumlu olanların sorunu çözmek için adil biçimde ödeme yapması ve iklim eyleminin finansmanına katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.
Koalisyon üyeleri, nihai COP31 anlaşmasında yer almasını istedikleri altı temel önceliği sıraladı. İlk olarak iklim kararlarının bilimsel kanıtlara sıkı biçimde dayanması gerektiği vurgulandı. İkinci olarak metnin fosil yakıtlardan açık ve düzenli bir geçiş ihtiyacını açıkça tanıması talep edildi. Üçüncü olarak iklim finansmanında emisyonlardan en çok sorumlu ülkelerin adil katkı sunması istendi. Dördüncü olarak yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına dayalı temiz elektrifikasyonun hızlandırılması çağrısı yapıldı. Beşinci olarak küresel ısınmayı yavaşlatmanın en hızlı yollarından biri olarak metan emisyonlarının azaltılmasının hızlandırılması istendi. Altıncı olarak iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve çölleşme alanındaki üç Rio Sözleşmesi arasında uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi talep edildi.
Monique Barbut ayrıca ikinci taslakta ortaya çıkan bir çelişkiye dikkat çekti. Perşembe günü yayımlanan Antalya Mutabakatı taslağında fosil yakıtlara yer verilmemesine karşın birçok paragrafta karbon yakalama teknolojilerinin teşvik edildiğini belirten Barbut, bu durumun sorunun temel kaynağının kabul edilmediği anlamına geldiğini savundu.
20 Kasım 2026 Cuma öğleden sonra itibarıyla COP31 Başkanlığı önerilen Antalya Mutabakatı'nın yeni bir sürümünü henüz yayımlamamıştı ve delegasyonlar çalışmalarını Perşembe günkü taslak üzerinden sürdürüyordu. Güncellenmiş bir uzlaşı metninin çıkmaması, zirvenin planlanan son gününde müzakere masalarındaki baskıyı daha da artırdı.
Müzakere salonlarının dışında sivil toplum temsilcileri de taslağa sert tepki gösterdi. İklim Eylem Ağı'nın (CAN) son basın toplantısında aktivistler siyah pankartlarla protesto düzenleyerek önerilen metinleri reddetti ve gelişmekte olan ülkeleri de aynısını yapmaya çağırdı. CAN International İcra Direktörü Tasneem Essop, masada insanları koruyan veya Küresel Güney'in önceliklerini karşılayan hiçbir unsur bulunmadığını söyledi. Power Shift Africa kurucusu Mohamed Adow ise zirveyi şimdiye kadarki en kötü COP olarak nitelendirerek gelişmiş ülkeleri daha yüksek hedef talep ederken finansman ve adil geçiş desteğini esirgemekle suçladı.
Kapanış günündeki bu kilitlenme, Birleşmiş Milletler iklim zirvelerinde usul kuralları ile esasa ilişkin görüş ayrılıklarının nasıl iç içe geçtiğini açık biçimde gösteriyor. Adı geçen on koalisyon ülkesi Avrupa, Afrika, Latin Amerika ve Pasifik'ten farklı bölgeleri bir araya getirse de kabul edilmiş bir Antalya Mutabakatı'na ulaşmak, enerji ekonomileri ve mali kapasiteleri birbirinden çok farklı yaklaşık 200 delegasyon arasında uzlaşı kurulmasını gerektiriyor. Panama'nın resmi itiraz uyarısı fosil yakıt diline doğrudan usuli bir ağırlık kazandırırken, sivil toplumun eleştirileri temiz enerji geçişini kimin finanse edeceği ve çalışanların nasıl destekleneceği konusundaki çözümsüzlüğü vurguluyor.
20 Kasım 2026 itibarıyla doğrulanan gelişme, nihai bir COP31 kararı değil, Perşembe günkü taslak metne yönelik kamusal bir itirazdır. Başkanlık Cuma öğleden sonra itibarıyla gözden geçirilmiş yeni bir Antalya Mutabakatı taslağı yayımlamadığı için, kapanış genel kurulunun fosil yakıtlardan çıkış ifadesini, daha güçlü iklim finansmanı kurallarını, daha hızlı metan azaltımını, temiz elektrifikasyon hedeflerini veya üç Rio Sözleşmesi arasında daha sıkı iş birliğini metne dahil edip etmeyeceği ancak yeni taslak sunulup katılımcı hükümetlerin itirazsız onayına açıldığında netleşecek.
Veriler
Antalya'daki COP31 kapanış günü müzakerelerinde öne çıkan temel veriler
20 Kasım 2026'da Antalya'daki COP31'in son gününde UN News tarafından bildirilen kurumsal ve müzakere parametreleri.
- Antalya'da COP31 anlaşmasını müzakere eden hükümet sayısı
- ≤200 countries
- 2026-11-20 · Gözlem
- Ortak basın toplantısında adı geçen koalisyon ülke sayısı
- 10 countries
- 2026-11-20 · Gözlem
- Koalisyonun COP31 metni için belirlediği temel öncelik sayısı
- 6 topics
- 2026-11-20 · Gözlem
- Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanının atıf yaptığı küresel ısınma eşiği
- 1,5 °C
- 2026-11-20 · Hedef
Yöntem
Rakamlar doğrudan 20 Kasım 2026 tarihli UN News haberinden alınmıştır. Katılımcı hükümet sayısı ('yaklaşık 200') üst sınır olarak; koalisyon öncelikleri, adı geçen koalisyon delegasyonları, ısınma eşiği ve Rio Sözleşmeleri sayısı ise kesin değer olarak etiketlenmiştir.
Güncelleme:
Konular ve yerler
Konu önerileri
- İklim değişikliğiÖneri
- Subject suggested from the title or summary: climate finance, COP31news.un.org ↗