Rusya’nın MBIR araştırma reaktörüne ilk buhar üreteci teslim edildi

Rosatom, 22 Ekim’de yayımladığı açıklamada, ZiO-Podolsk fabrikasının MBIR hızlı nötron araştırma reaktörünün iki buhar üretecinden ilkini Dimitrovgrad’daki NIIAR araştırma merkezine teslim ettiğini bildirdi. Sevkiyat, inşası süren araştırma tesisinin enerji dönüşüm ekipmanlarının tedarikinde yeni bir aşamayı oluşturuyor. Açıklama teslimatı bildiriyor; reaktörün çalışmaya başladığını veya elektrik üretimine geçtiğini söylemiyor.

Buhar üreteci, her biri dokuz ton ağırlığında ve dokuz metreden uzun üç paralel modülden oluşuyor. Modüllerde besleme suyu ısıtılacak, buharlaştırılacak ve oluşan buhar türbine gönderilmeden önce kızdırılacak. Böylece açıklanan ağırlık tek bir modülün teknik özelliği; üç modül ise teslim edilen ilk üretecin bileşen sayısıdır. Bu ölçüler reaktörün termal gücü ya da yıllık üretimi olarak okunmamalı.

Tasarımda NIIAR sahasında 1969’dan beri kullanılan BOR-60 araştırma tesisinin buhar üretecinden yararlanılıyor. Rosatom’un aktardığı teknik açıklamaya göre sodyum soğutucu ısı değişim borularının içinden geçiyor; besleme suyu ve kızgın buhar ise borular arasındaki hacimde bulunuyor. Kurum, önceki sistemin işletme deneyimini benzer tasarımın MBIR için seçilmesinin gerekçelerinden biri olarak gösteriyor.

Bu yıl sahaya ulaştırılan diğer ekipmanlar arasında iki ısı değiştirici, reaktör bloğunun yardımcı ara devresine ait bir tank ve kullanılmış yakıt demetlerindeki sodyumun temizlenmesi için ısı değiştiriciler ile tanklar var. Ayrıca dört yoğuşma pompası ve buhar türbini sistemine ait üç düşük basınçlı ısıtıcı teslim edildi. Bunlar bu son sevkiyatın içeriği değil, aynı yıl içindeki ayrı tedariklerin dökümüdür.

Kurumun programına göre ikinci buhar üreteci, buhar türbini ve türbin bloğuna ait tank ekipmanlarının yıl sonuna kadar gelmesi bekleniyor. Bu ifade bir tedarik beklentisini gösteriyor; teslimatların tamamlandığı anlamına gelmiyor. Açıklamada bu ekipmanların her biri için kesin varış günü veya ticari işletmeye başlama tarihi verilmedi.

MBIR, nükleer malzemeler ve hızlı reaktör teknolojileri için deneysel altyapıyı genişletmek üzere NIIAR sahasında kuruluyor. Rosatom, araştırmaların yakıt çevriminin kapatılması ve dördüncü nesil reaktör tasarımlarının geliştirilmesini desteklemesini amaçlıyor. Proje, Yeni Nükleer ve Enerji Teknolojileri ulusal programı kapsamında yürütülüyor; bildirilen donanım teslimatı bu araştırma hedeflerinin gerçekleştiğine ilişkin bir sonuç ölçümü değildir.

NIIAR’ın daha geniş çalışma alanı reaktör içi ve ışınlama sonrası deneyleri, malzeme testlerini ve sanayi ile tıp için radyoizotop üretimini kapsıyor. Merkez, araştırma altyapısı ve deneysel imalatın da bulunduğu Rosatom Bilim Bölümü içinde yer alıyor. Bu kurumsal işlev, MBIR’ın yalnızca yeni bir ticari elektrik santrali yerine deneysel altyapıya yapılan bir ek olarak tanımlanmasının nedenini açıklıyor.