ONS: Büyük Britanya perakende hacmi eylülde düştü, çeyrekte arttı
ONS’un ilk tahminine göre perakende hacmi üçüncü çeyrekte yüzde 0,7 arttı, eylülde yüzde 0,4 geriledi; yakıt ve gıda satışları çeyreği destekledi.
Olay / veri dönemi:
Yayın: · Güncelleme:

Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), 23 Ekim’de yayımladığı ilk tahmine göre Büyük Britanya perakende satış hacimlerinin 2026’nın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 arttığını, ancak eylül ayında yüzde 0,4 gerilediğini bildirdi. Eylül hacmi geçen yılın aynı ayından yüzde 0,8 yüksekti. Ağustos ayındaki aylık artış, önceki yayındaki yüzde 0,5’ten yüzde 0,7’ye revize edildi; temmuzdaki düşüş de yüzde 0,5’ten yüzde 0,4’e düzeltildi. Bu veriler, kısa vadeli aylık hareketle üç aylık eğilimin ayrıştığını gösteriyor.
ONS, üçüncü çeyrek artışında yakıt satışlarının toparlanmasının ve gıda mağazalarındaki yükselişin etkili olduğunu belirtti. Eylül ayında süpermarket ve çevrimiçi satış hacimleri gerilerken otomotiv yakıtı hacmi arttı. Giyim satıcıları, sonbahar-kış koleksiyonlarının sıcak hava nedeniyle zayıf kaldığını bildirdi. Kurum, aylık değişimlerin oynak olabileceği uyarısıyla üç aylık görünümün de değerlendirilmesini öneriyor. Yayım Büyük Britanya’yı kapsıyor; Kuzey İrlanda’yı içerdiği varsayılmamalı.
Üç aylık toparlanma ve eylül düşüşü
ONS’nin 23 Ekim’de yayımladığı perakende satış bülteni, miktar olarak ölçülen perakende hacminin temmuz-eylül döneminde nisan-haziran döneminden yüzde 0,7, geçen yılın üçüncü çeyreğinden ise yüzde 1,5 daha yüksek olduğunu hesapladı. Eylül tek başına ele alındığında satış hacmi ağustosa göre yüzde 0,4 geriledi, ancak Eylül 2025’in yüzde 0,8 üzerindeydi. Böylece yıl içindeki kısa vadeli aylık hareket ile yıllık ve üç aylık karşılaştırmalar farklı yönlerde sonuç verdi.
Ağustos için önceki bültende açıklanan yüzde 0,5’lik aylık artış yeni verilerle yüzde 0,7’ye çıkarıldı. Temmuz düşüşü de önceki yüzde 0,5’ten yüzde 0,4’e revize edildi. Bu revizyonlar, erken perakende tahminlerinin sonraki anket yanıtları veya kaynak veriler geldikçe güncellenebileceğini gösteriyor. ONS, satışların aylık yolunun üç aylık yumuşatılmış seriden daha oynak olduğunu ayrıca belirtiyor; bu nedenle tek aylık hareketi tek başına kalıcı yön değişimi olarak okumamayı öneriyor.
Perakende satış hacmi, satılan mal miktarındaki değişimi ölçüyor; harcanan toplam parayla aynı ölçü değil. ONS ayrıca değer serileri ve çevrimiçi harcamaları ayrı yayımlıyor. Eylül bülteninde toplam harcama, mağaza içi ve çevrimiçi satışların toplamı olarak ay içinde yüzde 0,3 yükselirken çevrimiçi harcama değeri yüzde 0,4 düştü. Satışların çevrimiçi payı ağustostaki yüzde 28,9’dan eylülde yüzde 28,8’e indi. Hacim, değer ve kanal payı birlikte piyasanın farklı yönlerini anlatıyor.
Üç aylık artışın bileşenleri
ONS’ye göre üçüncü çeyrekte hacim artışına yakıt satışlarındaki toparlanma ve gıda mağazalarındaki satışlar katkı verdi. Otomotiv yakıtı satış hacmi nisan ayında, fiyat artışları karşısında sürücülerin daha az yolculuk yaptığı ve depolarını tamamen doldurmayı ertelediği yönündeki perakendeci bildirimleriyle gerilemişti. Temmuz, ağustos ve eylülün her birinde yakıt satışları, ikinci çeyreğin üç aylarının her birinden yüksekti. Bu seyir, ilkbahardaki zayıflığın ardından çeyreklik karşılaştırmayı yukarı taşıdı.
Gıda mağazalarının hacmi de çeyrekte arttı; süpermarket satışları temmuz ve ağustosta yükseldi. Alkollü içecek ve içecek satan işletmeler haziran-eylül aralığında yüksek hacim bildirdi. ONS, işletmelerin promosyonları, sıcak havayı ve Dünya Kupası’nı bu satışlarla ilişkilendirdiğini aktarıyor. Bu nedenler perakendecilerin açıklamalarıdır; bülten, her bir faktörün satışlara bağımsız katkısını ölçen bir nedensellik analizi sunmuyor. Çeyrek içinde mağaza dışı perakendecilerin hacmi de ikinci çeyrekteki nisan düşüşünün ardından arttı.
Aylık ve üç aylık gıda verileri arasındaki ayrım önem taşıyor. Temmuz ve ağustosta büyüyen süpermarket satışları, eylülde haziran düzeyinin biraz altına indi. Eylül toplam hacmindeki gerilemenin bir kısmı alışılmışın altındaki giyim satışlarından kaynaklandı. Bu, çeyrekte yükselen bir kategorinin son ayda düşmesinin mümkün olduğunu gösteriyor. Tüketici hareketleri mevsim, ürün koleksiyonu ve promosyon takvimiyle aynı zaman diliminde değiştiğinden ONS sonuçları tek bir kategori veya aya indirgenmemeli.
Giyim, mağaza dışı satış ve hava
Mağaza dışı satış hacmi, ağustostaki yüksek düzeyin ardından eylülde düştü. ONS’nin sınıflandırmasında mağaza dışı perakende, çevrimiçi satıcıların çoğunu kapsıyor; ancak sokak tezgâhı ve pazar gibi fiziksel mağazası bulunmayan işletmeleri de içeriyor. Bu nedenle mağaza dışı kategori ile internet satışı aynı kavram değil. ONS, çevrimiçi giyim satıcılarının sonbahar ve kış ürünlerinin eylül ayında sıcak hava nedeniyle iyi performans göstermediğini söylediğini aktardı.
Giyim ve ayakkabı mağazalarının yanı sıra diğer mağazalar altındaki spor ekipmanı satışı da ay içinde geriledi. Perakendeciler düşük yaya trafiğini ve müşterilerin harcamaları kısmasını gerekçe gösterdi. Ev eşyası mağazaları da, özellikle hırdavat ürünlerindeki hacim düşüşüyle geriledi. ONS, 2026 Eylülünün Birleşik Krallık’ta kayda geçen en sıcak dördüncü eylül ile eşit olduğunu belirten Met Office özetine atıfta bulunuyor. Satıcıların hava hakkındaki açıklamaları, tüm sektörler için bağımsız olarak ölçülmüş nedensel etki değildir.
Aylık düşüşün bütün kategorilere yayıldığı da söylenemez. Otomotiv yakıt hacmi eylülde, fiyatlar yükselmeyi sürdürmesine rağmen arttı. Ağustosta ise bazı perakendeciler sürücülerin fiyat artışına karşı depolarını yalnızca kısmen doldurduğunu öne sürmüştü. Bu iki ay arasındaki yön değişimi, yakıt alımlarının satış dönemi ve tüketici davranışına duyarlı olabileceğini gösteriyor. ONS, her ay için sektör hareketlerini raporlarken fiyat ve miktar ayrımını koruyor; hacim artışı, nominal harcama artışıyla aynı değildir.
Çevrimiçi satışların ölçüsü
Çevrimiçi harcama değeri üçüncü çeyrekte ikinci çeyreğe göre yüzde 0,1 azaldı, ancak 2025’in üçüncü çeyreğine göre yüzde 7,4 arttı. Eylül ayındaki değer ağustosa göre yüzde 0,4 gerilerken geçen yılın aynı ayından yüzde 6,8 yüksekti. Bu, ay içi düşüş ile yıllık değer artışının aynı anda bulunabileceğine örnek. Değer, fiyat ve miktar değişimlerini birlikte yansıtır; enflasyondan arındırılmış hacim ölçüsüyle doğrudan değiştirilmemelidir.
Ağustosta çevrimiçi satış değeri yüzde 3 yükselmişti; eylül ayında eksiye dönmesi aylık seride kayda değer bir yavaşlama oldu. Buna rağmen tüm mağaza içi ve çevrimiçi harcamaların toplamı aynı ay yüzde 0,3 arttı. Çevrimiçi satışların toplam içindeki payı 0,1 yüzde puan düşerek yüzde 28,8 oldu. Payın değişmesi hem çevrimiçi harcamadaki harekete hem de toplam satış değerindeki değişime bağlıdır. Bu yüzden yalnızca paya bakarak çevrimiçi pazarın büyüklüğünde büyük bir yapısal değişim olduğu sonucuna varılamaz.
ONS, perakende satış endeksi veri setini değer ve hacim serileriyle birlikte yayımlıyor; internet satış veri seti mağaza türüne ve aya göre çevrimiçi satışları izliyor. Bu veri tabloları bültenin özetindeki değişimleri daha ayrıntılı kategorilere ayırmak için kullanılabilir. Eylül sonuçları, satışların hangi kanaldan geldiği konusunda da bir ölçü veriyor; fakat çevrimiçi harcamayı, mağaza dışı toplam hacmi ve e-ticaretin tüm işletme türlerini birbirinin yerine kullanmamak gerekir.
Anket kapsamı ve istatistiksel dikkat
ONS, eylül ayı Perakende Satış Endeksi anketinde dönen formlar temelinde yanıt oranını yüzde 59,1 olarak verdi. Bu oran, önceki 12 ayın ortalamasının 0,3 yüzde puan altındaydı. Buna karşın yanıt veren işletmeler örneklem nüfusunun toplam cirosunun yüzde 92,4’ünü kapsadı; bu kapsama oranı 12 aylık ortalamanın 5,1 yüzde puan üzerindeydi. Yanıtlayan firma sayısı ile kapsanan ciro payı farklı kalite ölçüleridir ve birbirine karıştırılmamalı.
Endeks için mevsim etkileri düzeltilmiş ve düzeltilmemiş seriler bulunuyor. Mevsimsel düzeltme, Paskalya’nın mart veya nisana kayması ya da aralık ayında Noel nedeniyle satışların yükselmesi gibi takvimsel ve mevsimsel kalıpları tahmin ederek seriden çıkarır. ONS, X-13ARIMA-SEATS yöntemini kullanıyor; parametreler düzenli gözden geçiriliyor. Haziran 2026 yayımında yapılan yıllık değerlendirme sonrası iyileştirmeler devreye alınmıştı. Böylece eylülün düzeltilmiş değişimi, ham satış toplamıyla bire bir aynı anlamı taşımıyor.
Kurum, mevsimsel düzeltmeyi sektör düzeyinde uygulayıp düzeltilmiş sektör serilerini birleştirerek toplam perakende tahminlerini oluşturuyor. Kalite kontrolünde ana ve dolaylı türetilen toplu serilerde artık mevsimsellik düzenli olarak inceleniyor; mevcut veride aylık ana toplam için artık mevsimsellik bulmadığını bildirdi. Bu yöntemsel bağlam, eylül düşüşünü değerlendirirken önemlidir. İlk tahminler sonraki verilerle değişebilir; ONS’nin bülten ve veri tabloları gelecekteki revizyonlarla güncellenebilir.
Büyük Britanya kapsamı ve sonraki yayım
Yayımın coğrafi kapsamı Büyük Britanya’dır. Başlık ve bülten İngiltere, İskoçya ve Galler perakende satışlarını kapsıyor; Kuzey İrlanda’nın da aynı toplamda olduğu varsayılmamalı. ONS, bir sonraki perakende satış yayımının 20 Kasım 2026’da yapılacağını bildirdi. Bu takvim, yeni aylık veri setinin ne zaman beklendiğini gösterir; mevcut eylül tahmininin kesinleşeceği anlamına gelmez. Eylül verisi bültenin ilk tahmini olarak açıklanmıştır.
Bültenin genel tablosu, üçüncü çeyrekte hacim artışını izleyen eylül düşüşü; gıda, yakıt, giyim ve çevrimiçi kanallarda farklı performanslarla birlikte okunmalı. Eylül hacmi geçen yıla göre artıda kalırken bir önceki aya göre düştü. Üç aylık hacim artışı ise daha geniş bir zaman penceresinde yakıt ve gıda mağazalarının toparlanmasını yansıttı. Bu görünüm ekonomik faaliyet hakkında bir gösterge sunsa da toplam tüketim, hane refahı veya tüm hizmet harcamalarını tek başına ölçmüyor.
ONS’nin yayımladığı seri perakende sektörünün doğrudan tüketiciye yaptığı mal satışlarını ölçüyor; mağaza ve internet alışverişlerini ve otomotiv yakıtını içeriyor. Kurum perakende sektörünü daha geniş ekonomik faaliyetin ve tüketici harcamalarının göstergelerinden biri olarak tanımlıyor. Eylül raporunun yorumunda, aylık seri oynaklığı ve sektör içi farklar gözetilmeli. Tek ayın gerilemesi, çeyrek içindeki büyümeyi silmedi; aynı şekilde çeyrek büyümesi de her perakende alt sektöründe satışların arttığı anlamına gelmiyor.
Veriler
ONS Büyük Britanya perakende satış hacimleri
ONS’nin 23 Ekim 2026 tarihli, mevsim etkilerinden arındırılmış hacim değişimi özeti.
| Q3 hacim, Q2’ye göre | %0,7 artış |
| Eylül hacmi, aylık | Aylık %0,4 düşüş |
| Eylül hacmi, yıllık | Yıllık %0,8 artış |
| Eylül online harcama değeri, aylık | Aylık %0,4 düşüş |
| Eylül toplam harcama değeri, aylık | Aylık %0,3 artış |
Yöntem
Veriler ONS perakende satış bülteninden aktarılmıştır; dönem ve ölçüm türü her satırda belirtilmiştir. Büyük Britanya kapsamı Kuzey İrlanda’yı içermez.
Güncelleme:
Konular ve yerler
Konu önerileri
- EkonomiÖneri
- Preserved editorial category/topic; broad candidate onlywww.ons.gov.uk ↗
- PerakendeÖneri
- Subject suggested from the title or summary: retail volumewww.ons.gov.uk ↗
Coğrafi referanslar
Yalnızca kaynakta bulunan coğrafi referanslar gösterilir. Harici haritayı açmak isteğe bağlıdır. İsteğe bağlı haber haritaları OpenStreetMap kullanır. Haritayı açtığınızda IP adresiniz ve site adresi harita sağlayıcısına iletilir; harita yüklenmeden konum verileri metin olarak okunabilir.
- Birleşik Krallık · Yer rolü: Kapsam · Yer türü: Ülke veya bölge · Konum kesinliği: BölgeselKanıt
- Explicit preserved editorial country/region; no city or national centroid inferredwww.ons.gov.uk ↗