Enerji / DÜNYA

IEA: 32 ülke Belém yakıt taahhüdünü destekliyor, 2035 hedefi koşullara bağlı

IEA’nın izleme raporu, 2026 tahminlerini 2024’e göre 2035 hedefinden ve veri kapsamı sınırlamalarından ayrı gösteriyor.

Elektrik üretimi, depolama ve bağlantılı verinin kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Uluslararası Enerji Ajansı'nın 10 Kasım 2026'da yayımladığı izleme raporuna göre eylül sonu itibarıyla 32 ülke Belém sürdürülebilir yakıtlar taahhüdünü destekliyordu. Girişim, küresel kullanımı 2024 düzeyine kıyasla 2035'e kadar en az dört katına çıkarmayı amaçlıyor. Rapor bu ortak hedefi, farklı yakıt piyasalarında gözlenen ve öngörülen değişimlerden ayrı ele alıyor.

Brezilya, Hindistan, İtalya ve Japonya taahhüdü Ekim 2025'te Brasília'da başlattı. Destekleyen ülkeler talep sinyalleri, finansman, araştırma, altyapı ve daha uyumlu karbon hesaplaması üzerinde birlikte çalışmayı öngörüyor. Taahhüde destek vermek ortak bir hedefin izlenmesi anlamına gelir; yeni üretimin şimdiden kurulduğunun veya bütün ulusal önlemlerin yürürlükte olduğunun kanıtı değildir.

Taahhüde temel oluşturan önceki IEA analizi, mevcut ve önerilen ulusal ve uluslararası politikaların tamamı yasalaştırılıp uygulanırsa sürdürülebilir sıvı ve gaz yakıt kullanımının 2024 seviyesine göre 2030'a kadar neredeyse ikiye, 2035'e kadar dörde çıkabileceği sonucuna vardı. Bu koşullu bir senaryodur. 2035 miktarı belirli bir başlangıca göre küresel hedeftir; destekleyen her ülkede şimdiden ölçülmüş artış değildir.

Yeni izleme raporu küresel sıvı biyoyakıt kullanımının 2026 sonunda 5,5 ekzajule ulaşacağını, bunun 2025'e göre yüzde 8 veya 0,41 ekzajul artış olacağını öngörüyor. Rapor yayımlandığında yıl henüz tamamlanmadığından bunlar kesinleşmiş gözlemler değil, tahminlerdir. Ekzajul enerji birimidir; belirli yakıtın enerji içeriği bilinmeden doğrudan litreyle değiştirilemez.

IEA, beklenen sıvı biyoyakıt artışının 0,19 ekzajulünü taahhüdü destekleyen ülkelere, 0,22 ekzajulünü dünyanın kalanına bağlıyor. İki katkı bildirilen 0,41 ekzajullük artışı verir. Bunlar toplam kullanım değil, iki yıl arasındaki değişimdir. Kurum aynı dönemde ilgili tüm sürdürülebilir yakıtlarda nihai enerji talebinin destekleyen ülkelerde yüzde 9, diğer ülkelerde yüzde 7 artmasını bekliyor. Bu oranlar yalnızca sıvı biyoyakıttan daha geniş bir grubu kapsıyor.

Rapor küresel biyogaz üretimini 2025'te 1,8 ekzajul olarak veriyor ve 2026'da yaklaşık yüzde 4 artış öngörüyor. Biyometan üretimi için ayrı olarak yüzde 16 artış tahmin ediliyor. Biyometan bütün biyogaz kategorisi olmadığından iki büyüme oranı toplanmamalı. Raporda düşük emisyonlu hidrojen ve ilişkili yakıt üretimi de 2024 için yaklaşık 0,08, 2025 için 0,1 ekzajule yakın hesaplanıyor. Bu üretim değerleri nihai enerji talebiyle aynı ölçü değildir.

Rapor düşük emisyonlu hidrojen ve ilişkili yakıtlar için alım anlaşmalarını da inceliyor. IEA, 2026'nın üçüncü çeyreği sonuna kadar yeni imzalanan kesin alım anlaşmalarının 0,4 milyon ton hidrojen eşdeğerini aştığını bildiriyor. Bu kısmi yıl değeridir ve halihazırda üretilmiş veya teslim edilmiş yakıtı değil, sözleşmedeki miktarları gösterir. Kurum bu analizde iptal edilen, miktarı açıklanmayan ve kendi tüketimine yönelik üretim anlaşmalarını dışarıda tutuyor.

Taahhüdü destekleyen 32 ülke, raporun karşılaştırmasında kullanılan 193 Birleşmiş Milletler üyesinin yaklaşık yüzde 17'sine karşılık geliyor. 32'nin 193'e bölünmesi yuvarlama öncesinde yaklaşık yüzde 16,6'dır. Ancak rapor bazı enerji talebi ölçümlerinde veri kapsamı nedeniyle destekleyen yedi ülkeyi dışarıda bırakıyor. Bu kapsam notu, grup için verilen bütün oranların 32 ülkenin tamamını gözlemlediği varsayımını önlüyor.

Taahhüt sıvı biyoyakıtları, biyogazları ve düşük emisyonlu hidrojen ile ilişkili yakıtları kapsıyor. Bunların teknoloji, altyapı ve piyasa koşulları farklı. Taahhüt, ülkelerin farklı başlangıç noktaları ve ulusal koşulları bulunduğunu kabul ediyor; ortak hedef her ülkede aynı yakıt karışımının uygulanacağı anlamına gelmiyor. IEA uzun vadeli talep sinyallerini, finansmanı ve karbon hesaplamasını piyasanın büyütülmesindeki konular olarak tanımlıyor; tek bir yakıtın veya politikanın her ülkede işleyeceğini kanıtlamıyor. Rapor belirli tarihli bir görünüm ve koşullu öngörüler sunuyor; gelecekteki üretim, tüketim ve emisyon sonuçlarının ayrıca doğrulanması gerekecek.

Veriler

Zaman çizelgesi

IEA Belém yakıt taahhüdü izleme raporunu yayımladı

Rapor 2026 durumunu, tahminleri ve 2035 için koşullu yolu inceliyor.

  1. · Gerçekleşti

    IEA Belém yakıt taahhüdü izleme raporunu yayımladı

    Rapor 2026 durumunu, tahminleri ve 2035 için koşullu yolu inceliyor.

Yöntem

10 Kasım raporun yayın tarihidir; 2035 hedefi gerçekleşmiş olay olarak kaydedilmez.

Güncelleme:

Temel göstergeler

Eylül 2026 sonunda Belém taahhüdünü destekleyen ülkeler

IEA raporu ek B listesini 28 Eylül itibarıyla verir. Bu sayı enerji tüketim miktarı değildir.

Eylül 2026 sonunda Belém taahhüdünü destekleyen ülkeler
32 countries
2026-09-28 · Gözlem
Yöntem

IEA raporu ek B listesini 28 Eylül itibarıyla verir. Bu sayı enerji tüketim miktarı değildir.

Güncelleme:

Temel göstergeler

2026 için küresel sıvı biyoyakıt kullanımı artışı tahmini

IEA’nın 2025’e göre 2026 öngörüsü; yıl tamamlanmadan yayımlanmıştır ve tüm sürdürülebilir yakıtların büyümesi değildir.

2026 için küresel sıvı biyoyakıt kullanımı artışı tahmini
8 percent
2026 · Tahmin
Yöntem

IEA’nın 2025’e göre 2026 öngörüsü; yıl tamamlanmadan yayımlanmıştır ve tüm sürdürülebilir yakıtların büyümesi değildir.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Enerji

Düzeltme: doğrulanmayan haber — IEA katı oksit elektroliz standartları

İlk haber doğrulama beklenirken geri çekildi. IEA’nın 18 Haziran 2026’da yayımlanan Küresel Hidrojen Değerlendirmesi, dünya genelinde kurulu elektroliz kapasitesinin 2025’te iki katına çıkarak 4 gigavatı aştığını bildiriyor. Bu rakam genel elektroliz kapasitesidir; katı oksit sistemlerine özgü değildir ve iddia edilen standartları veya verim güvencelerini kanıtlamaz.

Unverified historical Newsverum source reference (former attribution: Official International Energy Agency Hydrogen Technology Collaboration Programme Media Office)2 dk okuma Veri içeriyor