Ekonomi / DÜNYA

Agreste: Balıkçı filosunun brüt marjı 2024’te yükseldi

Fransa balıkçı filosunun maliyetleri ve istihdamı düşerken, katma değer ve brüt marjı 2024’te hafifçe arttı. Agreste net kârın yeniden pozitife döndüğünü bildirdi.

Küresel ekonomi ve ticaret bağlantılarının kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Fransa Tarım Bakanlığının istatistik servisi Agreste’nin 22 Ekim’de yayımladığı yıllık rapor, 2024’te Fransız balıkçı filosunun ekonomik göstergelerinde sınırlı bir toparlanma buldu. Kıyıya çıkarılan ürünlerin değeri önceki yıla göre yüzde 4 gerileyerek 1,2785 milyar avroya inerken, toplam maliyetler yüzde 7 düşüşle 1,2819 milyar avro oldu. Bu daha hızlı maliyet düşüşüyle katma değer yüzde 1 artıp 685 milyon avroya, brüt marj yüzde 12 artıp 158,5 milyon avroya yükseldi. Sermaye maliyeti düşüldükten sonra kalan net sonuç da 2023’teki 16 milyon avro zarardan 17,6 milyon avro kâra döndü.

Rapor bu hareketi genel bir filo büyümesi olarak sunmuyor. 2024 sonunda 6.035 teknenin 991’i faal değildi; aktif tekne sayısı 2023’e göre yüzde 2 azaldı. İstihdam 11.309 kişiye gerilerken tam zaman eşdeğeri çalışma yüzde 2 artışla 6.704’e çıktı. Büyük filo ile 12 metreden kısa aktif av aracı kullanan tekneler, aktif teknelerin yüzde 27’sini ancak tonajın yüzde 56’sını oluşturuyordu. Bu segmentlerin sonucu iyileşirken küçük filo brüt marjı geriledi; dolayısıyla toplam kârlılık göstergesindeki toparlanma, tüm teknelerin aynı yönde ilerlediği anlamına gelmiyor.

Kıyıya çıkarma değeri ve filo ölçeği

Agreste, 2024’te Fransız filosunun 460.700 ton ürünü canlı ağırlık eşdeğeriyle karaya çıkardığını ve bu ürünlerin değerinin 1,3 milyar avro olduğunu bildirdi. Fransa, kıyıya çıkarma değerinde Avrupa Birliği’nde İspanya’nın ardından ikinci sıradaydı; ağırlıkta ise İspanya ve Danimarka’dan sonra üçüncü oldu. Bu sıralamalar aynı şeyi ölçmüyor: değer satış değerini, ağırlık ise fiziksel iniş miktarını gösteriyor. Rapor ayrıca 31 Aralık itibarıyla toplam 6.035 tekne saydı; bunların 991’ini faal olmayan tekne olarak ayırdı. Filo sayısı, tonaj ve ürün değeri bu nedenle ayrı göstergeler olarak ele alınmalı.

Tekne sayısında Fransa Avrupa’da beşinci sıradayken toplam tonaj açısından ikinci sıradaydı. Yunanistan, İtalya ve Hırvatistan’ın daha çok teknesi vardı, ancak filo tonajları Fransa’dan düşüktü. Rapordaki tonaj, brüt sicil tonajı (GT) olarak ölçülüyor; bu, yüklenen balığın ağırlığı değil, gemilerin boyut kapasitesi göstergesidir. Ülke sıralamaları Agreste’nin Avrupa karşılaştırma grafiklerinde 2024 yılı için veriliyor. Bu ayrım, daha az sayıda ama daha büyük teknelere sahip filoların, çok sayıda küçük tekneli filolardan farklı ekonomik ve operasyonel yapıya sahip olduğunu anlamaya yardımcı oluyor.

Fransa’nın 1,3 milyar avroluk kıyıya çıkarma değeri, işletme sonuçlarının tamamını temsil etmiyor. Tekne gelirlerine başka gelirler ve doğrudan gelir destekleri ekleniyor; işgücü, enerji, bakım, amortisman ve diğer maliyetler de net sonucu değiştiriyor. Agreste’nin raporunun ana konusu bu nedenle yalnızca yakalanan miktar değil, av faaliyetinin ekonomik hesabıdır. Kıyıya çıkarma değerinin 2024’te 1,2785 milyar avro olması, filonun toplam cirosundan ve üretimden kalan katma değerden farklıdır. Rapor, bu kalemleri aynı tabloda karşılaştırarak üç yıllık düşüş ve maliyet değişimlerini görünür kılıyor.

İstihdam azaldı, tam zaman eşdeğeri yükseldi

2024’te balıkçı tekneleri 11.309 kişiyi istihdam etti; bu sayı 2023’e göre yüzde 3 düşüktü. Agreste, 2019–2024 arasında istihdamın yılda ortalama yüzde 3 azalarak uzun dönemli düşüş gösterdiğini belirtiyor. Buna karşılık, tam zaman eşdeğeri (ETP) çalışma hacmi 6.704’e yükseldi; bir yıllık artış yüzde 2’ydi. ETP, kişi sayısıyla aynı ölçü değildir: birden çok kısmi çalışma dönemi tam zaman karşılığına çevrildiğinde, aynı sayıda kişiyle toplam emek hacmi değişebilir. Bu nedenle çalışan sayısındaki düşüşle ETP’deki artış birbiriyle çelişmiyor.

Rapor, 2019–2023 boyunca ETP’nin yılda ortalama yüzde 6 gerilediğini ve 2024’te yüzde 2 yükseldiğini aktarıyor. Bu yükselişin arka planında kişi başına denizde geçirilen gün sayısındaki artış vardı. 2023’te faaliyet düşüşü denizde gün sayısını azaltmış, ancak bu düşüş çalışan sayısına aynı ölçüde yansımamıştı. 2024’te çalışan başına denizdeki günler yeniden yükseldi. Bu artış özellikle 12–24 metre arası teknelerde belirgindi; rapor, bu teknelerin daha uzun ve uzak av seferlerine çıkabildiğini, sabit mürettebatın çalışma zamanını artırabildiğini belirtiyor.

İstihdam ve denizde geçirilen süre, ekonomik sonuçlar için önemli bağlam sağlasa da tek başına ücretleri veya çalışanların gelirini açıklamaz. Agreste’nin maliyet tablosunda 2024 mürettebat ücretleri 526,5 milyon avroydu; yıllık düşüş yüzde 1 oldu. ETP sayısının yüzde 2 artması, ücret toplamının da artmasını gerektirmedi; toplam ücret fonu ve işgücü hacmi farklı ölçülerdir. Rapordaki kişi sayısı ve ETP rakamları filonun kullandığı emeğin hacmini, ücret satırı ise yıllık maliyetini gösterir. Bu göstergeler birlikte okunduğunda filo faaliyeti ve işgücü için daha ayrıntılı bir tablo oluşuyor.

Gelir ve maliyet kalemleri 2024’te birlikte geriledi

2024’te Fransız balıkçı filosunun toplam cirosu 1,3655 milyar avro oldu; bu 2023’e göre yüzde 5 düşüş ve 2019–2023 ortalamasının yüzde 9 altındaydı. Kıyıya çıkarılan ürünlerin değeri yüzde 4 azalarak 1,2785 milyar avroya indi. Diğer gelirler yüzde 8 düşüp 57,2 milyon avro oldu, doğrudan gelir destekleri ise yüzde 27 gerileyerek 29,7 milyon avroya ulaştı. Agreste, desteklerin 2022 ve 2023’te tarihsel olarak yüksek seviyelere çıktığını, 2024’te 2021’e yakın düzeye döndüğünü belirtiyor. Bu kalemler, ticari satış ve kamu desteğinin filo gelirine farklı katkılarını gösteriyor.

Toplam maliyet 2024’te 1,2819 milyar avroya indi; yıllık düşüş yüzde 7 idi. Enerji giderleri 200,4 milyon avroya gerileyerek yüzde 15 azaldı. Bakım ve onarım 111,4 milyon avro ile yüzde 8, diğer değişken maliyetler 181,1 milyon avro ile yüzde 18 düştü. Buna karşılık diğer sabit maliyetler yüzde 8 yükselerek 158 milyon avroya çıktı. Yıllık amortisman 104,6 milyon avroya, yüzde 10 düşüş kaydetti. Kalemlerin birbirinden farklı yönlerde hareket etmesi, işletme maliyetlerinin tek bir yakıt fiyatı göstergesine indirgenemeyeceğini gösteriyor.

Rapora göre enerji maliyetlerindeki gerileme, 2024’te enerji fiyatlarının düşmesiyle aynı dönemde gerçekleşti. Ayrıca 2023’te öne çıkan bazı desteklerin azalması ve yakıt iadesi uygulamasının Temmuz 2024’te sona ermesi, gelir desteklerinin düşüşüne katkı sağladı. Golfe de Gascogne’da küçük deniz memelilerinin tesadüfi avlanmasını azaltmaya dönük eylem planı kapsamındaki geçici faaliyet durdurmaları için tazminat verilmesi ve yakıt indirimi düzeneklerinin ilk yarıda devam etmesi, 2024 destek düzeyini etkileyen unsurlar arasındaydı. Agreste bunları açıklayıcı bağlam olarak veriyor; her gelir ve maliyet değişimini tek bir politikaya bağlamıyor.

Katma değer ve marjlar toparlandı, fakat 2020’nin altında kaldı

2024’te filo katma değeri 685 milyon avroya ulaştı ve bir yıl önceye göre yüzde 1 arttı. Katma değer oranı yüzde 48,2’den yüzde 51,3’e çıktı. Brüt marj 158,5 milyon avroydu; yüzde 12 yıllık artışla 2020 seviyesinin yine altında kaldı. Bu göstergeler, ürün satışından ara tüketim maliyetleri çıkarıldıktan sonra filoda kalan değeri ve maliyet yapısındaki değişimi özetliyor. Agreste, brüt marjın 2020–2022 arasında yüzde 16 arttığını, ardından 2023’te yüzde 24 düşerek 2020’nin altına indiğini, 2024’te ise kısmen toparlandığını bildiriyor.

Net sonuç, sermaye maliyeti olarak amortisman ve faizi brüt marjdan düşerek hesaplanıyor. 2023’te 16 milyon avro net zarar kaydedilmişti; 2024’te sonuç 17,6 milyon avro net kâra döndü. Net marj oranı da eksi yüzde 1,1’den artı yüzde 1,3’e geçti. Bu keskin yıllık değişim, yüzde 210 net kâr artışı şeklinde sunulabilir; ancak negatiften pozitife geçişte oran yanıltıcı olabilir. Daha anlaşılır okuma, 2023 zararının kapanması ve 2024’te 17,6 milyon avro pozitif sonuca ulaşılmasıdır. Yine de bu düzey 2019–2022 dönemindeki yıllık sonuçlara göre yüksek olsa da kârlılığın sürdürülebilirliğini tek yıl belirlemez.

Katma değer ve brüt marjdaki artış, kıyıya çıkarma değerinin düştüğü bir yılda toplam maliyetlerin daha fazla gerilemesiyle birlikte görüldü. Bu eşzamanlılık, maliyet yapısının sektörün kısa vadeli performansında önemli olduğunu gösteriyor; veriler tek başına fiyat düşüşü ile marj arasında basit bir neden-sonuç hesabı sağlamıyor. Agreste’nin 2024 sabit avro tablosu, farklı yılları satın alma gücü açısından kıyaslanabilir kılmak amacıyla sunuluyor. Bu nedenle tabloda 2019–2024 gelir ve maliyet değerleri, cari nominal tutarlar değil 2024 avro cinsinden ifade ediliyor. Bu not, tabloları güncel piyasa fiyatı gibi okumayı önlüyor.

Sonuçlar filo segmentlerine göre ayrıştı

Agreste Fransız teknelerini dört segmente ayırıyor: pasif av aracı kullanan 12 metreden küçük küçük filo; 12 metreden büyük teknelerden oluşan büyük filo; 12 metreden kısa aktif av aracı kullanan tekneler; ve uzak mesafe filosu. Küçük filo aktif teknelerin yüzde 73’ünü oluştursa da tonajın yüzde 10’unu ve kıyıya çıkarma değerinin yüzde 24’ünü temsil ediyordu. Büyük filo ile aktif av aracı kullanan kısa tekneler ise aktif teknelerin yüzde 27’siydi, ancak filo tonajının yüzde 56’sını taşıyordu. Dolayısıyla tekne sayısına göre yaygın olan küçük kıyı filosu, toplam üretim ağırlığında aynı orana sahip değildi.

Büyük filo ve kısa aktif av aracı segmentindeki tekne sayısı 2024’te yüzde 4 azaldı. Bu iki grubun kıyıya çıkarma değeri 42 milyon avro veya yüzde 5 düştü; Agreste’ye göre tüm filodaki düşüşün yüzde 70’inden fazlasını açıklıyordu. Aynı anda bu teknelerin toplam maliyeti yüzde 9 azaldı; özellikle yakıt giderlerinin gerilemesi etkili oldu. Segmentin katma değeri 425 milyon avroya yükseldi, yüzde 2 artışla filonun toplam katma değerinin yüzde 62’sine ulaştı. Brüt marjı yüzde 21 büyüyerek toplam filo marjının yüzde 69’unu oluşturdu.

Küçük filonun göstergeleri farklı seyretti: kıyıya çıkarma değeri 2023’ten 2024’e yüzde 2 geriledi ve brüt marj ile net kâr da düştü. Pasif av araçlarıyla çalışan kısa tekneler, balıkçı limanlarının tüm bölgelerinde bulunuyor; büyük ve aktif av segmentleri ise Atlantik kıyısı ile Kuzey Denizi’nde daha yoğun. Rapor, segmentleri yalnızca uzunluğa göre değil kullanılan av araçlarına ve faaliyet profiline göre tanımlıyor. Bu ayrım, toplam brüt marjın artmasının neden küçük ölçekli kıyı teknelerinin de aynı iyileşmeyi yaşadığı anlamına gelmediğini açıklıyor.

Veri kapsamı ve dönem karşılaştırmaları

Agreste’nin 2019–2024 ekonomik tablosu Fransa’yı kapsıyor ve denizaşırı beş il/bölgeyi içeriyor; Saint-Martin denizaşırı topluluğu kapsam dışında. 2014–2024 uzun dönem grafikleri ise farklı bir kapsamla hazırlanmış: Mayotte ile Réunion’da 12 metreden kısa tekneler hariç tutuluyor. Bu nedenle tablodaki 2023 ve 2024 değerleri ile uzun dönem grafiğindeki değerlerin doğrudan karşılaştırılmasında kapsam farkı dikkate alınmalı. Raporda bu ayrımın amacı zaman içinde tanım değişikliklerinin görünür kılınmasıdır; iki farklı seri tek bir kesintisiz toplam gibi birleştirilmemelidir.

Verilerin kaynağı AB Balıkçılık Veri Toplama Çerçevesi kapsamındaki Agreste veri derlemesidir. Rapor ekonomik serileri sabit 2024 avrosu ile, tonajı brüt sicil tonajı (GT) ile, işgücünü kişi ve tam zaman eşdeğeri ile, ürün miktarını canlı ağırlık eşdeğeriyle verir. Bu ölçülerin her biri başka bir soruyu yanıtlar: tonaj tekne kapasitesi, canlı ağırlık kıyıya çıkarılan fiziksel ürün, ETP emek miktarı, euro tutarları ise gelir veya gider büyüklüğünü takip eder. Tanımları korumak, bir göstergeyi diğerinin yerine kullanmayı engeller.

Rapor, 2024’teki iyileşmeyi sektörün bütün sorunlarının sona ermesi olarak nitelendirmiyor. Kıyıya çıkarma değerleri 2023’te çok keskin bir düşüşten sonra yeniden azaldı; katma değer ve marj toparlandı ancak 2020 düzeylerinin altında kaldı. Tekne sayısı ve istihdam azalmayı sürdürürken ETP sınırlı yükseldi. Maliyetlerde enerji ve bakım gerilerken diğer sabit maliyetler arttı. Bu bileşim, Fransız filosunun yıl içindeki ekonomik performansının tek bir fiyat veya üretim göstergesiyle açıklanamayacağını ortaya koyuyor. Agreste’nin segment verileri, aynı ulusal filoda küçük kıyı tekneleri ile büyük tonajlı grupların sonuçlarının ayrıştığını gösteriyor.

Veriler

Tablo

Fransız balıkçı filosunun seçili ekonomik göstergeleri

2024 sabit avrosu cinsinden Agreste gelir, maliyet ve sonuç kalemleri; alan Fransa’dır ve Mayotte dâhildir.

Kıyıya çıkarma değeri1337.41278.5
Toplam maliyet1374.51281.9
Katma değer675.1685
Brüt marj141.4158.5
Net kâr veya net marj-1617.6
Yöntem

Değerler Agreste 2024 ekonomik performans tablosundan aktarılmıştır. Tüm sayısal sütunlar milyon 2024 avrosudur. Eksi net sonuç zarar, artı net sonuç kâr anlamına gelir.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Coğrafi referanslar

Yalnızca kaynakta bulunan coğrafi referanslar gösterilir. Harici haritayı açmak isteğe bağlıdır. İsteğe bağlı haber haritaları OpenStreetMap kullanır. Haritayı açtığınızda IP adresiniz ve site adresi harita sağlayıcısına iletilir; harita yüklenmeden konum verileri metin olarak okunabilir.

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Ekonomi

Fransa’da özel sektörde reel net ücret 2025’te yüzde 1,5 arttı

Enflasyon yavaşlarken tam zaman eşdeğerindeki ortalama aylık net ücret 2.797 avroya, medyan ücret 2.238 avroya ulaştı; veriler Insee tarafından açıklandı.

Institut national de la statistique et des études économiques (Insee)3 dk okuma Veri içeriyor