Bilim / DÜNYA

2025’te AB’nin 10 bölgesinde bilim insanı ve mühendislerin çoğu kadındı

Eurostat’ın verisinde kadınlar AB genelindeki bilim insanı ve mühendislerin yüzde 40,8’ini oluşturdu. Kadınların bölgesel payı ile çalışan kadın sayısı farklı sıralamalar ortaya koydu.

Eurostat’ın 10 Kasım 2026’da yayımladığı bölgesel istatistiklere göre 2025’te Avrupa Birliği’nde bilim insanı ve mühendis olarak sayılan 20,2 milyon kişinin 8,2 milyonu kadındı. Kadınların payı yüzde 40,8 olarak hesaplanıyor ve duyuruda yuvarlanarak yüzde 41 veriliyor. Bu AB geneli oranı, bölgelere bakıldığında tek tip bir tablo sunmuyor. Kadınların toplam içindeki payı ile o bölgede çalışan kadınların sayısı farklı sorulara yanıt veriyor; yüksek çalışan sayısı, tek başına daha dengeli bir cinsiyet dağılımı anlamına gelmiyor.

Buradaki bilim insanı ve mühendis kategorisi yalnızca laboratuvar araştırmacılarını veya üniversitelerdeki akademisyenleri saymıyor. Eurostat’ın tanımında bilim ve mühendislik, sağlık ya da bilgi ve iletişim teknolojileri alanlarında profesyonel olarak çalışanlar yer alıyor. Gerekli yükseköğrenimi tamamlamış kişiler bu gruba dahil ediliyor; ayrıca bir meslekte normalde böyle bir nitelik gerekiyorsa, o işi yapan kişi yükseköğrenimi olmasa da kategoriye girebiliyor. Bu nedenle veri, araştırma kurumlarının personel sayımı veya araştırma ve geliştirme kadrolarının ölçümü olarak okunmamalı.

Aynı yıl için yayımlanan daha geniş bilim ve teknoloji istihdamı göstergesiyle yüzde 40,8’i karıştırmamak da önemli. Eurostat’ın 29 Mayıs tarihli ayrı haberinde, 2025’te 15 ile 74 yaş arasındaki 81,6 milyon kişinin bilim ve teknoloji mesleklerinde çalıştığı ve bunların yüzde 52,5’inin kadın olduğu bildirildi. Bilim insanı ve mühendisler bu daha geniş grubun yaklaşık dörtte birini oluşturuyordu. Dolayısıyla yüzde 52,5 ile yüzde 40,8 farklı meslek kapsamlarına dayanıyor. Büyük grup teknisyenleri ve diğer bilim ve teknoloji çalışanlarını da içeriyor; bu oranlar birbirini çürüten iki ölçüm değil.

Bölgesel karşılaştırma NUTS 1 düzeyindeki geniş istatistik bölgelerine dayanıyor. Eurostat’ın haberinde en çok kadın çalışan bildiren bölge 336 bin 300 kişiyle Fransa’nın başkent bölgesiydi. Ancak kadınların bilim insanı ve mühendisler içindeki payı yüzde 37,7 idi. Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya bölgesi 281 bin 400 kadın ve yüzde 34,9 payla; İspanya’nın Este bölgesi 279 bin 400 kadın ve yüzde 45,5 payla üst sıralarda geldi. Hollanda’nın batı bölgesinde sayı 271 bin 600, pay yüzde 39,5; Almanya’nın Bayern bölgesinde 271 bin 100 ve yüzde 34,8; Portekiz’in Continente bölgesinde 265 bin 100 ve yüzde 46,1 oldu.

Bu altı bölge kadın çalışan sayısına göre öne çıkıyor, fakat hiçbirinde kadınların payı yüzde 50’yi aşmıyor. Fransa’nın başkent bölgesinin sayı bakımından ilk sırada, oran bakımından ise AB ortalamasının altında kalması bunun açık bir örneği. Büyük bir iş gücü havuzuna sahip bölge daha fazla kadın çalışan barındırabilir; bu durum o meslek grubunda kadınların daha yüksek oranda temsil edildiğini göstermez. Sayı, bölgenin istihdam ölçeğine ilişkin bir işaret; pay ise meslek grubunun cinsiyet bileşimini anlatıyor.

Eurostat, 2025’te kadınların bilim insanı ve mühendislerin yarısından fazlasını oluşturduğu 10 AB bölgesi bulunduğunu bildirdi. Bu bölgelerin çoğu güneydeydi: İspanya’da dört, Portekiz’de iki ve Yunanistan’da bir bölge. Kalan üçü Polonya’nın Makroregion centralny bölgesi, İsveç’in kuzeyindeki Norra Sverige ve Fransa’nın en dış bölgeleriydi. Bu 10 bölge içinde en yüksek kadın çalışan sayısı İspanya’nın Noreste bölgesindeki 102 bin 700 kişiydi; oran resmi haberde yüzde 51’e yuvarlandı. Daha küçük toplam iş gücüne sahip bölgeler yüksek pay elde edebildiği için, bu sıralamayı kadın çalışan sayısı sıralamasıyla aynı şey saymamak gerekiyor.

Pay ve sayı ayrımını başka bir dönem karşılaştırması da görünür kılıyor. Eurostat’ın Mayıs ayında yayımladığı bilgiye göre AB’de kadın bilim insanı ve mühendislerin sayısı 2015’teki 5,3 milyondan 2025’te 8,2 milyona çıktı; bu yüzde 54,4’lük artıştı. Ancak kadınların bu meslek grubundaki payı 10 yılda yalnızca 0,5 yüzde puan yükseldi. Sayıdaki hızlı artış, toplam grubun da büyüdüğü bir dönemde gerçekleşti. Bu iki gösterge istihdam ölçeği ile temsil oranının birlikte takip edilmesi gerektiğini gösteriyor, fakat değişimin nedenini açıklamıyor.

Hesaplamayı yeniden üretmek için Eurostat’ın hrst_st_rsex veri kümesinde yıllık sıklık, bilim insanı ve mühendis kategorisi, 2025 yılı, kadınlar ve toplam grubu seçildi. Veri tabanı sayıları bin kişi cinsinden bir ondalıkla sunuyor; kadın sayısı tablosunda bu değerler kişiye çevrildi. Kadın payı, kadın sayısının aynı bölgedeki toplam sayıya bölünmesiyle hesaplandı ve yüzde bir ondalığa yuvarlandı. AB için 8 milyon 237 bin 100 kadın, 20 milyon 212 bin 100 kişilik toplamın yüzde 40,8’ini oluşturuyor. NUTS 1 sınırları ulusal bölgelerin karşılaştırılmasını sağlar, fakat bölgelerin nüfus veya ekonomik büyüklüğünü eşitlemez.

Eurostat, 2025 bölgesel yıllığında bazı sayıların sonradan güncellenmiş olabileceği notunu düşüyor. Haberdeki temel değerler, 12 Kasım’da kontrol edilen güncel veri tabanında da görüldü. Bu kontrol, serideki iş tanımlarının her ülkenin gündelik kullanımında aynı anlama geldiğini veya bütün iş piyasası farklılıklarının ortadan kalktığını kanıtlamaz. Veri ücretleri, çalışma koşullarını, kıdemi, yönetim görevlerini, meslek içi uzmanlık alanlarını ya da bilimsel üretimi ölçmüyor. Bölgeler arasındaki farkın eğitim tercihinden, işe alımdan, nüfus yapısından veya başka bir etkenden kaynaklandığı bu tablodan çıkarılamaz.

Bu nedenle 2025 karşılaştırmasının en sağlam sonucu sınırlı ama yararlı: AB’de kadınlar bilim insanı ve mühendis olarak sayılan çalışanların yaklaşık beşte ikisini oluşturdu; bölgesel paylar çeşitlilik gösterdi ve on bölgede kadınların payı yarıyı geçti. En yüksek kadın çalışan sayısına sahip bölgeler ise kadın çoğunluğuna sahip bölgelerle örtüşmedi. Araştırma kurumları, kamu politikası veya şirketler için daha ayrıntılı bir eşitlik değerlendirmesi, bu toplamları ücret, kıdem, meslek alt grubu ve kariyer basamaklarına ilişkin verilerle tamamlamalı. Mevcut Eurostat göstergesi bu sorulara tek başına yanıt vermiyor.

Veriler

Tablo

2025 AB toplamı ve kadın çalışan sayısı en yüksek altı NUTS 1 bölgesi

Bilim insanı ve mühendis kategorisindeki kadın sayısı ile aynı meslek grubundaki kadınların payı.

Avrupa Birliği823710040.8
Île-de-France33630037.7
Nordrhein-Westfalen28140034.9
Este27940045.5
West-Nederland27160039.5
Bayern27110034.8
Continente (Portekiz)26510046.1
Yöntem

Eurostat hrst_st_rsex veri kümesinde 2025 yılı, yıllık sıklık, SE kategorisi ve THS_PER birimi seçildi. Kadın sayısı F cinsiyet değerinden alındı ve bin kişi birimindeki değer 1000 ile çarpıldı. Kadın payı F değeri bölü aynı bölgenin T toplamı olarak hesaplandı ve yüzde bir ondalığa yuvarlandı. Altı bölge, kadın çalışan sayısı en yüksek NUTS 1 bölgeleridir. Tahminler bireysel kişilerin kayıt sayımı değildir.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin