Ekonomi / DÜNYA

Eurostat 14 AB ülkesinde yatırımı nihai sahibine göre izledi

2025 verisi gönüllü bildirim yapan 14 ülkeyi kapsıyor. Eurostat'ın ölçtüğü yatırım stokları yeni yıllık sermaye akışları değil.

Küresel ekonomi ve ticaret bağlantılarının kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Eurostat, 11 Kasım'da 2025 yılında 14 Avrupa Birliği ülkesine yönelen doğrudan yabancı yatırım pozisyonlarını nihai yatırım ekonomisine göre yayımladı. Bu yaklaşımla Amerika Birleşik Devletleri, söz konusu ülkelerdeki toplam yatırım stokunun yüzde 15,4'üyle en büyük nihai kaynak oldu. Almanya yüzde 11,5, Fransa yüzde 9,4, Birleşik Krallık yüzde 9,3 ve İsviçre yüzde 5,8 pay aldı. Sonuç, Avrupa'nın tamamını kapsayan bir AB toplamı değil, bildirime katılan ülkelerin toplamına dayalı bir dağılım.

Beş büyük kaynağın payları toplandığında yüzde 51,4 ediyor. Bu hesap, Eurostat'ın yayımladığı beş oranı toplamaktan ibaret. Payda, 2025'te veri veren 14 ülkenin kapsanan yatırım pozisyonlarıdır; AB'nin 27 üyesinin tümü değildir. Bu yüzden sonuç, bütün Birlikteki yatırımların yarısından fazlasının bu beş ekonomiden geldiğini göstermez. Eurostat mutlak toplam tutarı da aynı duyuruda vermediği için yüzdeler avro cinsinden bir sermaye miktarına çevrilemez.

Ülke bazında dağılım da farklılık gösteriyor. Bildirim yapan 14 ülkenin dokuzunda, yatırımın çoğu AB içindeki nihai yatırım ekonomilerine atfedildi. Çekya'da oran yüzde 75,1, Romanya'da yüzde 73,3 ve Estonya'da yüzde 64,8 oldu. Beş ülkede ise AB dışındaki kaynaklar çoğunluktaydı. Kıbrıs bu grupta yüzde 79,4 ile açık ara öne çıktı. İspanya, İsveç, Yunanistan ve Danimarka'da AB dışı pay yüzde 51,0 ile yüzde 55,1 arasında değişti.

Bu istatistik yıllık yeni yatırım akışını ölçmüyor. Eurostat, FDI pozisyonunu belirli bir andaki doğrudan yatırım değerinin stoku olarak tanımlıyor. Doğrudan yatırım ilişkisi için bir ülkede yerleşik yatırımcının başka bir ülkedeki işletmede en az yüzde 10 pay edinmesi gerekiyor. Dolayısıyla yüzde 15,4'lük ABD payı, 2025'te ABD'den Avrupa'ya gönderilen yeni paranın oranı değildir. Mevcut işletme paylarının ve borç ilişkilerinin değerini, seçilmiş ülkeler genelinde nihai yatırımcıya göre sınıflandırır.

Nihai yatırım ekonomisi ile doğrudan yatırım ekonomisi farklı olabilir. Bir yatırım, yerel işletmeye ulaşmadan önce birden fazla ülkedeki holding veya özel amaçlı şirketlerden geçebilir. Doğrudan yöntem ilk yatırımcıyı sayar; nihai yöntem, yatırım kararını kontrol eden son yatırımcıyı bulmaya çalışır. Eurostat'ın 2024 verisi bu ayrımın sonucunu gösteriyordu: 13 raporlayan ülkede nihai kaynaklar arasında ABD yüzde 14 ile ilk sıradaydı, oysa doğrudan yatırımcı olarak Lüksemburg yüzde 17 ve Hollanda yüzde 15 ile üst sıralardaydı. Bunlar 2024 rakamlarıdır, 2025 ile bire bir karşılaştırılamaz.

2024 ve 2025 payları arasındaki farkı doğrudan büyüme olarak okumak da yanıltıcı olabilir. 2024'te 13 ülke bildirimde bulunmuştu. 2025 listesinde bu 13 ülkenin yanına Kıbrıs eklendi ve katılımcı sayısı 14'e çıktı. ABD'nin payı önceki tabloda yüzde 14, 2025 duyurusunda yüzde 15,4 olarak verildi; ancak paydanın genişlemesi ve kaynak verilerdeki yöntem farkları bu karşılaştırmayı etkileyebilir. Bunun gerçek sermaye akışında değişim olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Nihai yatırımcıyı saptamanın da birden fazla yolu var. Eurostat'ın yöntem açıklaması, tüm pozisyonu kontrol eden yatırımcıya veren 'kazanan hepsini alır' yöntemini ve pozisyonu mülkiyet paylarına göre dağıtan oransal yöntemi anlatıyor. Bu yöntemler farklı sonuç üretebilir. Aynı açıklama, nihai yatırımcı ülkesinin raporlayan ülkenin kendisi de olabileceğini belirtiyor. Bir ülkeden dışarı gönderilip şirketler üzerinden geri dönen yerli para, round tripping olarak bilinir. Eurostat 2024 için 13 raporlayanda bunun toplam nihai yatırım pozisyonlarının yüzde 7'si olduğunu hesaplamıştı; 2025 duyurusu için eşdeğer yeni oran yayımlanmadı.

Kaynak metaverisinde ayrıca sayım tutarsızlığı var. Eurostat'ın 11 Kasım tarihli haber metni 14 ülke diyor; güncel açıklayıcı sayfanın ana bölümleri de 14 ülkeyi ve bu ülkelerin listesini veriyor. Aynı sayfanın bir veri kaynağı cümlesinde ise 13 ülke yazıyor, fakat ardından sıralanan adlar 14 ülke ediyor. Bu haber, birbiriyle uyumlu olan haber metnini ve doğrudan veri tablosunu temel alıyor; tutarsız cümleyi bağımsız doğrulama saymıyor.

Veri setinin gönüllü toplanması, kapsama ilişkin temel sınırlama. 14 bildirimci 27 üyeli AB'yi temsil eden eksiksiz bir örneklem değildir. OECD, yatırımın hangi ülkede nihai kontrol edildiğini daha tutarlı izlemeye yönelik uluslararası istatistik standartlarını güncelliyor; yeni beşinci baskının uygulanması 2029 ile 2030 arasında planlanıyor. Eurostat'ın 2025 sayıları sahiplik zincirlerini daha görünür kılıyor, ancak sektörleri, yeni fabrika yatırımlarını, istihdamı veya üretim üzerindeki etkileri tek başına açıklamıyor.

Veriler

Temel göstergeler

2025 yılında nihai yatırım ekonomisine göre FDI

Eurostat'ın 2025 için yayımladığı oranlar 14 gönüllü bildirimciyi kapsar. Yüzdeler tüm AB'yi değil, bu ülkelerin toplam pozisyonlarını temel alır.

Gönüllü veri bildiren AB ülkeleri
14 countries
2025 · Gözlem
AB ekonomilerinin çoğunlukta olduğu bildirimci sayısı
9 countries
2025 · Gözlem
AB dışı ekonomilerin çoğunlukta olduğu bildirimci sayısı
5 countries
2025 · Gözlem
ABD nihai yatırımcı payı
15,4 %
2025 · Gözlem
Almanya nihai yatırımcı payı
11,5 %
2025 · Gözlem
Fransa nihai yatırımcı payı
9,4 %
2025 · Gözlem
Birleşik Krallık nihai yatırımcı payı
9,3 %
2025 · Gözlem
İsviçre nihai yatırımcı payı
5,8 %
2025 · Gözlem
Yöntem

Kaynak Eurostat'ın 11 Kasım 2026 duyurusu ve 2025 kaynak çalışma kitabıdır. FDI pozisyonları, 2025'te raporlanan yatırım stoklarıdır. Sayım gönüllüdür; 14 ülke tüm 27 AB üyesini kapsamaz. Beş kaynak ekonomisinin toplam yüzde payı haberde hesaplanmıştır ve ayrı bir kaynak ölçümü değildir.

Güncelleme:

Temel göstergeler

2024 FDI verisinde geri dönen yerli yatırım

Bu tarihsel değer 13 AB bildirimcisine aittir ve 2025 ölçümü değildir.

Round-tripping'in 2024 nihai FDI pozisyonları içindeki payı
≈7 %
2024 · Gözlem
Yöntem

Eurostat'ın 2025 tarihli açıklaması, 2024 için 13 bildirimcide round-tripping payını toplam nihai FDI pozisyonlarının yüzde 7'si olarak verdi. Yeni 2025 veri yayını aynı ölçüyü yayımlamadı.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Okumaya devam edin

Ekonomi

AB’de geçici koruma kayıtları eylülde 4,37 milyona geriledi

Eurostat’ın ay sonu stoku bir ayda 61.055 azalırken 27 AB ülkesinin 25’inde kayıtlar arttı; net düşüşte Polonya’daki idari güncelleme belirleyici oldu.

Eurostat monthly temporary protection release5 dk okuma Veri içeriyor