Tarım / DÜNYA

AB tarımının 2025 üretim değeri 558,7 milyar avroyla rekor kırdı

Temel fiyatlarla nominal değer yüzde 4,8 büyüdü; Eurostat üretim hacmini yüzde 3, fiyat artışını yüzde 1,8 olarak hesapladı.

Tarla, toprak ve sulama verilerinin kavramsal illüstrasyonu.İllüstrasyon
Temsili illüstrasyon

Eurostat’ın 12 Kasım 2026’da yayımladığı verilere göre, Avrupa Birliği tarımının 2025 üretim değeri temel fiyatlarla yaklaşık 558,7 milyar avroya ulaştı. Bu, 2024’teki 532,9 milyar avronun yüzde 4,8 üzerinde ve serideki en yüksek değerdi. Rakam, tarım hesapları kapsamında tahmin edilen parasal üretim değerini anlatıyor. Ton cinsinden hasadı, çiftçilerin eline geçen geliri veya her işletmenin mali durumunda iyileşme olduğunu ölçmüyor.

Ekonomik hesaplardaki üretim değeri, yalnızca satılan mahsul ve hayvanlardan oluşmuyor. Bitkisel üretim, hayvanlar ve hayvansal ürünler, tarımsal hizmetler ve işletme içinde ayrı ölçülemeyen bazı ikincil faaliyetler hesaba katılıyor. Stok değişimleri, çiftlikte tüketilen ürünler ve üreticinin kendi işlediği tarım ürünleri de hesap kapsamına girebiliyor. Bu nedenle değer, tarımsal faaliyetin muhasebe tanımına göre ürettiği çıktı toplamıdır; pazara giren gıda miktarıyla aynı şey değildir.

Üretim değerinin yüzde 48,9’u, 273,2 milyar avroyla bitkisel ürünlerden geldi. Hayvanlar ve hayvansal ürünler 238,2 milyar avro ile yüzde 42,6 pay aldı. Tarımsal hizmetler ile ayrılamayan ikincil faaliyetler 47,3 milyar avro, toplamın yüzde 8,5’iydi. Eurostat bitkisel üretim değerinin yıllık yüzde 1,6 arttığını, hayvan üretim değerinin ise yüzde 9,2 yükseldiğini bildirdi. Dolayısıyla iki ana grubun parasal artış hızları belirgin biçimde ayrıştı.

Rekorun nedenini yalnızca fiyat artışına bağlamak doğru olmaz. Eurostat’ın hacim ve fiyat endeksleri, toplam üretim hacminin 2025’te yüzde 3,0 arttığını, tarım mal ve hizmetlerinin nominal fiyat endeksinin ise yüzde 1,8 yükseldiğini gösteriyor. Hacim endeksinde geçen yıl 100 kabul edildiğinde 2025 değeri 102,95; nominal fiyat endeksinde 101,83 oldu. Birlikte değerlendirildiğinde bu iki hareket yaklaşık yüzde 4,8’lik nominal değer artışına karşılık geliyor. Bu ayrıştırma, fiziksel üretim ile fiyatı aynı gösterge gibi ele almamayı sağlıyor.

Üretim sürecinde kullanılan mal ve hizmetlerin toplam değeri, yani ara tüketim, 2025’te 309,1 milyar avroya çıktı. Bu yıllık yüzde 1,8 artış, üretim değerindeki yüzde 4,8 artıştan yavaştı. Brüt katma değer 249,5 milyar avroya yükseldi ve yüzde 8,8 arttı. Eurostat’ın hesaplamasına göre tarım sektörü, üretimde kullanılan her 1 avroluk mal ve hizmet gideri için yaklaşık 0,81 avro brüt katma değer yarattı. Bu oran kâr marjı değildir.

Brüt katma değer, çıktı değerinden üretimde tüketilen mal ve hizmetlerin çıkarılmasıyla bulunan bir sektör hesabıdır. Çalışanlara yapılan ödemeleri, sermaye varlıklarının yıpranmasını, kira ve finansman giderlerini nihai çiftçi kazancı olarak göstermez. Temel fiyatlar da üretici fiyatlarından ürün vergilerini çıkarıp ürün sübvansiyonlarını ekleyen bir muhasebe değeridir. Bu yüzden 2025’te brüt katma değerin ara tüketimden hızlı büyümesi, sektörün hesaplanan üretim fazlasının arttığını gösterir; bütün çiftliklerin kârlılığı veya hanelerin tarım geliri hakkında tek başına hüküm vermez.

Değer coğrafi olarak yoğunlaşmıştı. Fransa 93,0 milyar avro, Almanya 78,5 milyar, İtalya 74,3 milyar ve İspanya 71,8 milyar avroluk üretim değeriyle toplamın yüzde 56,8’ini oluşturdu. Polonya ve Hollanda 41,6’şar milyar, Romanya 23,0 milyar avro kaydetti. Bu yedi ülke birlikte AB toplamının yüzde 75,8’ine ulaştı. Paylar, Eurostat’ın yuvarlanmış ülke değerlerinden yeniden hesaplandı. Büyüklükler ülke ölçeği, üretim bileşimi ve fiyatların birleşik sonucudur; verimlilik sıralaması değildir.

Toplam üretim değerinde artış 27 üye ülkenin 22’sinde görüldü. En hızlı yükseliş Romanya’da yüzde 13,6 oldu. Çekya, İrlanda, Estonya, Slovakya ve Avusturya’da da artış yüzde 10’u geçti. Buna karşılık Yunanistan’da değer yüzde 2,9, Kıbrıs’ta yüzde 1,8 azaldı. Portekiz, Finlandiya ve Malta’daki düşüşler yüzde 1’in altındaydı. Bu karşılaştırma ülkelerin parasal değerini anlatıyor. Tek başına verim, üretim miktarı veya çiftlik gelirlerinin neden değiştiğini göstermiyor.

Dönemleri ayırmak karşılaştırma için önemli. Eurostat’ın 10 Eylül 2026’da yayımladığı ayrı fiyat bülteni, 2026’nın ikinci çeyreğinde tarımsal çıktı fiyatlarının yıllık yüzde 5,8 düştüğünü, yatırım dışı girdilerin fiyatının yüzde 4,7 arttığını bildirmişti. Bu 2026 çeyrek fiyat endeksleri, 2025’in yıllık muhasebe değerini değiştirmez. Farklı dönemler ve farklı ölçülerden söz ediyorlar. 2025’te hacim artışı da olduğu için yıllık parasal değer rekoru, çiftçi satış fiyatlarının her ay yükseldiği anlamına gelmiyor.

İşgücü göstergeleri de toplam üretim değerinden ayrı okunmalı. Eurostat, AB tarımındaki işgücü girdisini 2025’te 7,5 milyon yıllık çalışma birimine eşdeğer olarak hesapladı; işgücü miktarı bir yılda yüzde 2,8 düştü. Reel faktör gelirin yıllık çalışma birimi başına göstergesi ise yüzde 8,2 yükseldi. Bu, belirli bir çiftçinin veya tarım hanesinin yıllık geliri değil; enflasyondan arındırılmış sektör hesabının çalışma hacmine bölünmüş bir endeksidir. Üretim değerinin artarken toplam işgücünün azalması birlikte gözlenebilir, ancak hesaplar her işletmedeki nedeni açıklamaz.

Bu haberin tablo verileri Eurostat’ın 2025 ve 2024 ekonomik hesaplarında temel fiyatlarla yayımlanan cari değerlerden alınmıştır. Milyon avro cinsindeki değerler milyar avroya çevrilip bir ondalığa yuvarlandı. Yıllık değişim yüzdeleri Eurostat’ın açıklamasından aktarıldı. Ülke payları, yuvarlanmış ülke değerlerinin AB toplamına bölünmesiyle hesaplandı. Hacim ve nominal fiyat değişimleri, ayrı aact_eaa05 endeksinde 2024 eşittir 100 bazında yayımlanan değerlerden alınmıştır. Tahminler nihai işletme mali tabloları değildir.

Sonuç, AB tarımının 2025’te parasal çıktı bakımından rekor kırdığını ve büyümenin hem hacim hem fiyat bileşeni taşıdığını gösteriyor. Katma değerin yüzde 8,8 artması ile ara tüketimin yüzde 1,8 artması sektör hesaplarında üretim ile kullanılan girdiler arasındaki farkın genişlediğine işaret ediyor. Buna karşın temel fiyatlardaki çıktı değeri çiftçi kârına, net hane gelirine veya gıda arzının fiziksel yeterliliğine çevrilemez. Bu sonuçlar için işgücü, sermaye, borç, kira, üretici fiyatları ve ürün hacmi göstergelerini birlikte incelemek gerekir.

Veriler

Tablo

AB tarım hesapları, 2025

Temel fiyatlarla üretim değeri, ara tüketim ve brüt katma değer.

Temel fiyatlarla tarımsal üretim558.74.8
Bitkisel üretim273.21.6
Hayvanlar ve hayvansal ürünler238.29.2
Tarımsal hizmetler ve ayrılamayan ikincil faaliyetler47.3-
Ara tüketim309.11.8
Temel fiyatlarla brüt katma değer249.58.8
Yöntem

Eurostat aact_eaa01 veri kümesindeki cari temel fiyat değerleri milyon avrodan milyar avroya çevrilip bir ondalığa yuvarlandı. Yıllık değişim yüzdeleri Eurostat’ın 12 Kasım 2026 tarihli açıklamasından alındı. Ara tüketim, üretimde kullanılan mal ve hizmetleri; brüt katma değer ise temel fiyatlarla çıktıdan bu girdilerin çıkarılmasıyla oluşan sektör hesabını gösterir. Hiçbiri çiftlik kârı veya hane geliri değildir.

Güncelleme:

Tablo

AB tarımsal üretim değerinde ülke payları, 2025

En büyük yedi ülkenin temel fiyatlarla üretim değeri ve AB toplamındaki payı.

AB toplamı558.7100
Fransa9316.6
Almanya78.514
İtalya74.313.3
İspanya71.812.8
Polonya41.67.4
Hollanda41.67.4
Romanya234.1
İlk dört ülke toplamı317.656.8
İlk yedi ülke toplamı423.875.8
Yöntem

Ülke değerleri Eurostat’ın Statistics Explained sayfasında bir ondalık milyar avroya yuvarlanmış olarak verildi. Ülke payları, bu yuvarlanmış değerlerin AB toplamı olan 558,7 milyar avroya bölünmesiyle hesaplandı. İlk dört ve ilk yedi ülkenin toplam değerleri yuvarlanmış ülke tutarlarından toplandı; paylar bir ondalığa yuvarlandı. Bu sıralama üretim değerini gösterir, verim veya kâr sıralaması değildir.

Güncelleme:

Yapılandırılmış kapsam

Konular ve yerler

Konu önerileri

Sınıflandırma sürümü: IPTC Media Topics 2026-Q2

Arka plan

Okumaya devam edin

Tarım

Habarovsk Krayı’nda eylülde hizmet fiyatları aylık yüzde 2,91 arttı

Habarovskstat’ın eylül 2026 tüketici fiyatı endeksinde hizmetler, gıda ve mal gruplarından daha hızlı arttı.

Territorial Body of the Federal State Statistics Service for Khabarovsk Krai, Magadan Oblast, Jewish Autonomous Oblast and Chukotka Autonomous Okrug1 dk okuma Veri içeriyor