Kanada ve ortakları Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasını imzalamayı planlıyor

Kanada, önerilen çok taraflı Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasını (DSRB) kuracak anlaşmayı sekiz ortak ülkeyle 30 Kasım’da Lüksemburg’da imzalamayı planladığını açıkladı. Maliye Bakanı François-Philippe Champagne tarihi 26 Ekim’de duyurdu; Kanada’da merkez ofisi ve Avrupa’da bir merkezi olacak bir kurum tarif etti. Açıklama, 2027’de tam faaliyete geçiş hedefi bulunan bir planı ve hedeflenen işlevleri ortaya koyuyor.

Kanada’nın yanı sıra adı verilen sekiz ortak Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna. Hükümet, bankanın amaçlarını paylaşan diğer müttefik ve yakın ortaklara da üyeliğin açık olacağını belirtiyor. Önerilen yetki alanı savunma, güvenlik ve dayanıklılık için kamu ve özel sermayeyi harekete geçirmek; egemen finansmanı, sanayi kapasitesini, kritik tedarik zincirlerini ve uygun satın almaları kapsamak. Bunlar planlanan çalışma alanlarıdır; finanse edilmiş projeler veya onaylanmış krediler listesi değildir.

Önerilen kurumun, hükümetlerin ve savunma şirketlerinin, küçük ve orta ölçekli işletmeler dahil, finansman açıklarını gidermesi amaçlanıyor. Maliye Bakanlığı, bankanın sağlam bankacılık ilkeleri izlemesini ve AAA kredi notu hedefini desteklemek için katılımcı ülkelerin güçlü mali desteğine dayanmasını öngörüyor. Bu notun uzun vadeli finansmanı daha düşük maliyetle sağlayıp ticari yatırımı harekete geçirmesi amaçlanıyor. Ekim açıklamasında sermaye katkısı, garanti takvimi, kredi şartları veya borçlanma programı bulunmadığından gelecekteki finansman kapasitesi henüz hesaplanamıyor.

Planlanan imza önceki müzakerelerin ardından geliyor. Kanada’nın nisan ayındaki açıklaması, bankanın tüzüğü üzerindeki çok taraflı görüşmelerin Montreal’de tamamlandığını ve bunun kuruluşa yönelik ilk adım olduğunu bildirmişti. Ekim açıklamasına göre ortak hükümetler temmuzda ortak niyet bildirisi yayımladı. Kasım imzası bu nedenle yeni müzakerelerin başlangıcı değil, ilave bir hukuki ve kurumsal aşama olacak. Maliye Bakanlığı bankanın 2027’de tamamen faaliyete geçmesini hedefliyor; katılımcı hükümetlerin anlaşmayı tamamlaması ve kurumsal düzenlemeleri hazırlaması için zaman kalıyor.

Kanada hükümeti bankayı mevcut ulusal ve çok taraflı girişimleri tamamlayıcı, başka yerde yeterince ele alınmadığını düşündüğü finansman kısıtlarına çözüm olarak sunuyor. Finansman araçlarının uygun üyelere adil koşullarla sunulması; farklı büyüklük ve ekonomik kapasitedeki ülkelerin kabiliyetlerini güçlendirmesine ve ortak güvenlik önceliklerine katkıda bulunmasına imkân vermesi hedefleniyor. Küçük ve orta ölçekli savunma şirketlerine odaklanılması, açıklamada bu tedarikçilerin finansman açığıyla karşılaşabildiği iddiasını yansıtıyor. Proje uygunluğu ise bankanın henüz oluşturulacak yönetim ve işletme kurallarına bağlı olacak.

Maliye Bakanlığına göre önerilen merkez Kanada’da, Avrupa merkezi ise Lüksemburg’da olacak. Ekim açıklaması Kanada’daki şehri belirtmiyor; personel düzeyini, yönetim kurulu sandalyelerini, oy kurallarını veya iki merkezin ilişkisini de açıklamıyor. Çok taraflı bir kreditörün etkisi üyelerin sermaye katkılarını nasıl yaptığına, projeleri nasıl onayladığına ve riski nasıl paylaştığına bağlı olduğundan bu ayrıntılar önem taşıyor. Duyuru genel finansman amacını ve hedeflenen üyeliği belirtiyor; kurumsal koşulları anlaşmaya ve sonraki işletme belgelerine bırakıyor.

Bir sonraki aşama, 30 Kasım’da Lüksemburg’da yapılması planlanan imza. Bankanın önerilen modeli katılımcı ülkelerin mali desteğini, sağlam bankacılık ilkelerini ve AAA kredi notu hedefini düşük maliyetli borçlanma ve ticari yatırımla ilişkilendiriyor. Resmi kurallar ve mali taahhütler, yapının açıklanan amacı karşılayıp karşılayamayacağını belirleyecek. Kanada’nın ekim duyurusu takvim ve ortak listesini sunuyor; imzalanmış anlaşma, başlamış kredi faaliyeti veya tamamlanmış kredi notu değerlendirmesi bildirmiyor. Bakanlığın hedefi, anlaşma ve kurumsal düzenlemeler tamamlandıktan sonra 2027’de tam faaliyete geçmek.