Brezilya’da sanayi üretimi eylülde düşerken bölgesel sonuçlar ayrıştı
IBGE’nin bölgesel araştırmasında ölçülen 15 yerin dokuzunda aylık sanayi üretimi düştü; en büyük gerilemeler Goiás ve São Paulo’da görüldü. Yıllık karşılaştırmada 18 yerin 14’ünde sonuçlar zayıflarken Rio de Janeiro ve Mato Grosso pozitif kaldı.
Olay / veri dönemi:
Yayın: · Güncelleme:

Brezilya sanayi üretimi, mevsim etkilerinden arındırılmış seride eylülde ağustos ayına göre yüzde 0,8 geriledi. IBGE’nin bölgesel araştırmasına dahil edilen 15 yerin dokuzunda aylık düşüş kaydedildi. Goiás yüzde 4,1, São Paulo yüzde 3,8 ve Pernambuco yüzde 3,0 geriledi. En büyük artışlar ise Mato Grosso’da yüzde 4,9 ve Amazonas’ta yüzde 4,7 oldu. Bu dağılım, ulusal sanayi göstergesinin her eyalet veya bölgedeki koşulları neden tek başına açıklayamayacağını gösteriyor.
Bazı düşüşler daha önce başlayan zayıflığı sürdürdü. São Paulo üst üste beşinci aylık gerilemesini kaydetti ve bu beş aylık dönemde toplam yüzde 8,3 düştü. Pernambuco’da dört ay arka arkaya negatif sonuç görüldü ve kümülatif gerileme yüzde 8,7 oldu. Goiás’taki yüzde 4,1’lik daralma, ağustostaki yüzde 1,5’lik düşüşün hızlandığını gösterdi. Diğer aylık gerilemeler Espírito Santo, Minas Gerais, Bahia, Santa Catarina, Kuzeydoğu bölgesi ve Paraná’da kaydedildi. Araştırma geniş bir baskı gösterdi, ancak hareketin büyüklüğü ve sürekliliği yerler arasında keskin biçimde farklılaştı.
Brezilya sanayi üretiminin üç aylık hareketli ortalaması eylülde yüzde 0,5 düştü ve mayısta başlayan aşağı yönlü seyri sürdürdü. Bu ölçütte 15 yerin 11’inde negatif hareket görüldü. Pernambuco, Pará, Goiás ve São Paulo en keskin düşüşler arasında yer alırken Amazonas yüzde 4,1 ile en büyük artışı kaydetti. Hareketli ortalama bazı aylık dalgalanmaları yumuşatır ve tek bir ayda daha az görünür olan geniş eğilimi gösterebilir. Ancak bu yöntem de eğilimin nedenini belirlemez.
Eylül 2025 ile karşılaştırıldığında sanayi üretimi ülke genelinde yüzde 2,5 düştü. Yıllık karşılaştırmaya dahil edilen 18 yerin 14’ünde gerileme vardı. Rio Grande do Norte yüzde 15,3, Pará yüzde 13,2 düşerek en büyük iki gerilemeyi kaydetti. IBGE, Rio Grande do Norte’de petrol ürünleri ve biyoyakıtlardaki dizelle bağlantılı faaliyetin baskı yaptığını; Pará’da ise demir, bakır ve manganez cevherleri dahil maden çıkarma sanayilerinin önemli bir negatif unsur olduğunu söyledi. Bunlar kurumun sektörel katkılara ilişkin açıklamalarıdır, iki eyaletteki tüm firmaların daraldığının kanıtı değildir.
Rio de Janeiro, sanayi üretiminin yıllık yüzde 10,7 artmasıyla pozitif tarafta öne çıktı. IBGE artışın büyük bölümünü ham petrol ve doğal gaz çıkarımına ve saç ürünleri, tarımsal böcek ilaçları ve herbisitler, polipropilen ve doğrusal polietilen dahil kimyasallara bağladı. Mato Grosso yüzde 2,6, Mato Grosso do Sul yüzde 1,1 ve Amazonas yüzde 0,9 arttı. Bu karşıtlık, petrol çıkarımının ve az sayıdaki büyük sanayi kategorisinin bölgesel toplamları güçlü biçimde etkileyebildiğini gösteriyor.
Takvim etkileri yıllık karşılaştırmayı karmaşıklaştırıyor. Eylül 2026’da 21 iş günü vardı; bu, 22 iş günü bulunan Eylül 2025’ten bir gün azdı. Aylık karşılaştırmada mevsim etkilerinden arındırma kullanılırken yıllık sonuç gözlenen ayları karşılaştırır ve takvim bileşiminden etkilenebilir. Bunlar aynı değişime ilişkin birbiriyle yarışan tahminler değildir. Referans dönemi ve istatistiksel işlem farklı olduğu için bir eyalet, mevsim etkilerinden arındırılmış aylık ölçütte yıllık arındırılmamış karşılaştırmadan farklı yönde sonuç gösterebilir.
IBGE, her bölgesel endeksi o yere özgü ürün ve katılımcı panelinden oluşturuyor; anket yapıları 2018 ve 2019 yıllık sanayi araştırmalarına dayanıyor. Yöntem notunda tanımlanan ürünler bakımından bölgesel paneller, yerel sanayi dönüşüm değerinin Ceará’da yaklaşık yüzde 73’ünden Pará’da yüzde 95’ine kadar farklı paylarını kapsıyor. Bu tasarım, göstergeleri bir yer içindeki kısa vadeli karşılaştırmalar için yararlı kılıyor. Ancak bölgesel endeks her tesisi kapsayan bir sayım veya eyaletin gayrisafi yurt içi hasılasının doğrudan ölçüsü değildir.
Eylül açıklaması, keskin yerel farklılıkların yanında ulusal sanayi eğiliminde zayıflamaya işaret ediyor. São Paulo ve Pernambuco’daki kalıcı düşüşler dikkat gerektirirken Rio de Janeiro ve Mato Grosso’daki artışlar farklı sanayi bileşimlerini yansıtıyor. Veriler, bölgesel ayrışmanın sürüp sürmeyeceğini veya ulusal daralmayı tek bir nedenin açıklayıp açıklamadığını ortaya koymuyor. Üretim endeksleri, araştırma panelindeki fiziksel üretim değişimlerini ölçüyor. Yatırım, istihdam veya hane halkı talebi hakkında sonuç çıkarmadan önce iş günü notu, kapsam sınırları ve sektörel bileşimle birlikte okunmalıdır.
Veriler
Brezilya bölgesel sanayi üretimi, Eylül 2026
IBGE’den seçilmiş aylık, üç aylık ortalama ve yıllık bölgesel değişimler.
| Ulusal aylık değişim | Eylül 2026’da ağustos ayına göre -%0,8; 15 yerin dokuzunda düşüş. |
| En büyük aylık düşüşler | Goiás -%4,1; São Paulo -%3,8; Pernambuco -%3,0. |
| En büyük aylık artışlar | Mato Grosso +%4,9; Amazonas +%4,7. |
| Ulusal üç aylık ortalama | Eylülde -%0,5; mayıstan beri düşüş eğilimi bildirildi. |
| Ulusal yıllık değişim | -%2,5; 18 yerin 14’ünde düşüş. |
| Rio de Janeiro yıllık değişimi | +%10,7, bildirilen yerler arasındaki en büyük artış. |
Yöntem
IBGE’nin belirttiği üzere aylık değişimler ve hareketli ortalama karşılaştırması mevsim etkilerinden arındırılmıştır. Yıllık değişimler önceki yılın aynı ayını kullanır ve iş günlerindeki bir günlük farktan etkilenir. Bölgesel endeksler, her sanayi tesisinin sayımı yerine konuma özgü ürün ve katılımcı panellerinden yararlanır.
Güncelleme:
Konular ve yerler
Konu önerileri
- İşletmelerÖneri
- Preserved editorial category/topic; broad candidate onlyftp.ibge.gov.br ↗
- Sanayi üretimiÖneri
- Subject suggested from the title or summary: industrial outputftp.ibge.gov.br ↗
Coğrafi referanslar
Yalnızca kaynakta bulunan coğrafi referanslar gösterilir. Harici haritayı açmak isteğe bağlıdır. İsteğe bağlı haber haritaları OpenStreetMap kullanır. Haritayı açtığınızda IP adresiniz ve site adresi harita sağlayıcısına iletilir; harita yüklenmeden konum verileri metin olarak okunabilir.
- Brezilya · Yer rolü: Kapsam · Yer türü: Ülke veya bölge · Konum kesinliği: BölgeselKanıt
- Explicit preserved editorial country/region; no city or national centroid inferredftp.ibge.gov.br ↗