Brezilya, Amazonya’daki yalıtık enerji sistemleri için hedef önerilerini görüşe açtı

Brezilya Enerji ve Madenler Bakanlığı (MME), Amazonya Enerjileri Programı’nın 2030 ve 2035 hedefleri için 23 Ekim’de kamu istişaresi başlattı. Öneri, izole sistemlerde elektrik üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını 2030’a kadar yüzde 65,7, 2035’e kadar yüzde 75,9 azaltmayı öngörüyor. Aynı dönemler için fosil yakıt tüketiminde yüzde 70,2 ve yüzde 73,3; izole sistemlerin toplam elektrik üretim maliyetinde ise yüzde 55,5 ve yüzde 60,1 düşüş hedefleri sunuluyor. Bunlar gerçekleşmiş sonuçlar değil, görüşe açılmış politika hedefleridir.

Program, Ulusal Şebeke Sistemi’ne (SIN) bağlı olmayan ve yerel üretimle beslenen kent ve yerleşimlerdeki arzı ele alıyor. MME’nin program açıklamasına göre bu sistemler 3,1 milyondan fazla kişiye hizmet veriyor. Uzaklık, yakıt lojistiği ve yerel üretim altyapısı, maliyet ve arz güvenliği tartışmasının parçası. Bu yüzden hedefler sadece üretim teknolojisini değiştirmeye değil, izole yerleşimlerin SIN’e bağlanmasına ve mevcut şebekeye entegrasyonuna da dayanıyor.

Bakanlık, olası dönüşüm araçları arasında yenilenebilir üretimi, fosil kaynakları gerektiğinde devrede tutan hibrit çözümleri, enerji depolamayı ve iletim bağlantılarının genişletilmesini sayıyor. MME’nin atıf yaptığı teknik çalışma, senaryo kurgusunda 2022 İzole Sistemlere Hizmet Planı (PASI) gözlemlerinden yararlanmış. Açıklama, emisyon ve maliyet hedeflerinin hesaplandığı karşılaştırma tabanını ya da her sistem için ayrı başlangıç değerini yayımlamıyor. Bu nedenle yüzdeleri, bugünkü bütün Amazonya elektrik üretiminin aynı oranda azalacağı şeklinde okumak doğru olmaz.

MME, geciken bağlantı hatlarını, uzak bölgelerde inşaatın lojistik zorluklarını ve altyapı yatırımlarının bulunabilirliğini hedeflere ulaşmayı etkileyebilecek riskler olarak belirtiyor. Ayrıca yenilenebilir kaynaklar ve depolama yatırımlarının cazibesinin azalması ile izole sistemler için tedarik kurallarındaki değişikliklere dikkat çekiyor. Bu riskler, önerilen hedeflerin yalnızca teknoloji maliyetlerine değil, kamu alım tasarımına, yatırım takvimlerine ve yerel erişime bağlı olduğunu gösteriyor.

Katılım süreci, CNPE’nin nihai kararından önceki aşama. İlgilenen kurumlar, şirketler, araştırmacılar, sivil toplum kuruluşları ve yerel topluluklar görüşlerini 11 Kasım’a kadar sunabilecek. MME, katkıları değerlendirdikten sonra önerinin birleştirilmiş sürümünü Ulusal Enerji Politikası Konseyi’ne gönderecek. Dolayısıyla 2030 ve 2035 hedeflerinin henüz kabul edildiği ya da finansmanı güvenceye alındığı söylenemez.

Bölgesel programın ölçülebilir etkisi, nihai hedeflerin yanı sıra her sistemdeki üretim bileşimi, yakıt tüketimi, maliyet ve şebeke bağlantısı verilerinin düzenli yayımlanmasına bağlı olacak. Açıklamada hedeflerin ülke çapındaki izole sistemler için toplulaştırıldığı görülüyor; tek tek yerleşimler için ayrı bir yatırım veya emisyon yolu paylaşılmadı. Kamu görüşü ve CNPE kararı sonrasında hangi projelerin başlayacağı ve yerel güvenilirliğin nasıl korunacağı ayrıca netleşecek.