# İngiltere’de kafessiz yumurta üretimi için refah uyarıları yayımlandı

> Animal Welfare Committee, kafessiz tavuk sistemlerinin doğal davranışlara daha fazla imkân sağlayabileceğini, ancak sağlık ve refah sonuçlarının tasarım, biyogüvenlik, yönetim ve yetiştirme geçişine bağlı olduğunu belirtti. Görüş, yeni bir yasak ilan etmiyor.

- Kalıcı adres: https://newsverum.com/tr/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026
- Yayıncı: Newsverum
- Bölüm: Tarım
- Ülke: Birleşik Krallık
- Yayın: 2026-10-25T23:04:28+00:00
- Güncelleme: 2026-10-26T03:05:04+03:00
- Olay / veri dönemi: 2026-10-23
- Diğer sürümler: [English](https://newsverum.com/en/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md), [العربية](https://newsverum.com/ar/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md), [Français](https://newsverum.com/fr/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md), [Español](https://newsverum.com/es/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md), [Deutsch](https://newsverum.com/de/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md), [Português](https://newsverum.com/pt/news/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026.md)

İngiltere, İskoçya ve Galler hükümetlerine danışmanlık veren bağımsız Animal Welfare Committee (AWC), 23 Ekim’de kafessiz yumurta tavuğu sistemlerinde refahın korunmasına ilişkin kapsamlı bir görüş yayımladı. Rapor, ahır tipi ve serbest dolaşım sistemlerini, organik üretim dahil, değerlendiriyor; ayrıca kuş gribi gibi hastalık riskleri nedeniyle serbest dolaşan tavukların geçici olarak içeri alınması halinde uygulanabilecek önlemleri ele alıyor. AWC, kafessiz sistemlerin normal davranışlar için daha fazla alan sunabileceğini, fakat bunun kendiliğinden daha iyi refah anlamına gelmediğini vurguluyor.

Rapor sistemlerin fiziksel farklarını açıklıyor. Ahır tipi sistemlerde tavuklar bina içinde serbest hareket edebiliyor, yuvalara, eşelenme alanlarına ve tüneklerine erişiyor; dışarı çıkış alanı bulunmuyor. Serbest dolaşım sistemlerinde kuşlara günde en az sekiz saat dışarı çıkma olanağı sağlanıyor. İngiltere’de dış alan için hektar başına en fazla 2 bin tavuk ve bina içinde metrekare başına en fazla 9 tavuk sınırı belirtiliyor; organik üretimde bina yoğunluğu metrekare başına 6 tavuk. AWC, bu sistemleri yalnızca etiket üzerinden değil, kuşların gerçek yaşam deneyimi üzerinden değerlendirmeyi öneriyor.

Piyasa bağlamı için görüş, sektör verilerine dayanarak Birleşik Krallık yumurta pazarının 2025’te yılda yaklaşık 12,5 milyar yumurta olduğunu aktarıyor. Kabuklu yumurtaların perakende satışı yüzde 64, yiyecek hizmetleri yüzde 20, işlenmiş yumurta ürünleri yüzde 16 pay aldı. Paketleme istasyonu tablosu en güncel bileşimi Ocak–Mart 2026 olarak etiketliyor: serbest dolaşım yumurtaları hacmin yüzde 75,9’unu, kafes yumurtaları yüzde 14,1’ini, ahır sistemi yumurtaları yüzde 6,6’sını ve organik yumurtalar yüzde 3,4’ünü oluşturdu. Rapora göre Defra 2024’ün ilk çeyreğinden itibaren yeni yöntem uyguladı ve bunu mümkün olduğu ölçüde 2023’ün ilk çeyreğine kadar geriye dönük düzenledi; önceki yıllarla karşılaştırmalar bu nedenle dikkat gerektiriyor.

AWC’nin temel değerlendirmesi, geçişin hem fırsat hem de yönetim riski taşıdığı. Tavukların daha geniş hareket ve eşelenme imkânı, doğal davranışları destekleyebilir. Buna karşılık sistem tasarımı zayıfsa veya personel yeni yönetim biçimlerine hazırlanmadıysa yaralanma, zararlı tüy gagalama, sürü içinde yığılma, hastalık ve kötü hava kalitesi gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Çok katlı kümeslerde hareket için farklı seviyeler vardır; altlıkların kuru ve eşelenmeye elverişli kalması, havalandırma ve dış alana çıkış noktalarının düzeni de refahı etkiler.

Serbest dolaşım alanlarının yönetimi özellikle biyogüvenlik ile kuş davranışını birlikte gözetmeyi gerektiriyor. AWC, kötü drenajın yağmurdan sonra çamurlaşmayı artırabileceğini; su birikintilerinin mikroorganizmaları barındırabileceğini ve yabani kuşlarla teması kolaylaştırabileceğini bildiriyor. Bitki örtüsü veya yapay sığınaklar tavukların dış alanı kullanmasını teşvik edebilir, ancak düzenli yönetilmezse yabani hayvanları çekebilir ya da alanı aşırı çamurlu hale getirebilir. Rapor, kuş gribi nedeniyle zorunlu barındırma sırasında biyogüvenlik sağlayan verandaların ek ışık, hava ve alan sunabileceğini, ancak bunların da yatırım maliyeti ve uygun drenaj gerektirdiğini belirtiyor.

AWC, yetiştirme döneminden yumurtlama kümesine geçişi de refahın önemli bir aşaması sayıyor. Genç dişi tavukların (pullet) yetiştirildiği ortam ile yetişkin olarak kalacakları sistemin mümkün olduğunca benzer olması, geçiş stresini azaltabilir. Yetiştirici ve yumurta üreticisi arasında erken bilgi paylaşımı, kuşların tünek, rampa ve çok katlı düzene alıştırılması ve personelin sistem özelliklerine göre eğitilmesi öneriler arasında. Komite, farklı ırkların sistemlere uygunluğu konusunda sağlam verinin yetersiz olduğunu da kaydediyor.

Tıbbi ve işletme koşulları da değerlendirmenin parçası. AWC, 2024’te yumurta tavukları için veteriner antibiyotik kullanımını 2 ton ve tedavi edilen kuş-gün oranını yüzde 0,28 olarak aktarıyor; bu oran 2023’e göre 0,06 yüzde puan artmış, ilk yayımlandığı 2016’dan beri ise yüzde 58 düşmüştü. Rapor, dışkı, yabani hayvan teması, su ve hijyen koşullarının mikrobiyal maruziyeti etkileyebileceğini belirtiyor. Aşı programları ve biyogüvenlik yönetimi, antibiyotik kullanımını sınırlamada rol oynayabilir.

Komite, olası bir kafes sisteminden çıkışın piyasa ve üretim kapasitesi etkilerini de tartışıyor. Sektör tarafından yaptırılan 2025 raporuna göre, kafesli sistemlerden çıkan yumurtaların ikame edilmesi için 4,0–5,9 milyon ilave ahır tipi tavuk kapasitesi gerekebilir. Bu tahmin sektör çalışmasına aittir; AWC bunu bağımsız gerçekleşme tahmini olarak sunmuyor. Komite, yeni bina ve planlama maliyetlerinin, arazi uygunluğunun ve ithal yumurta ürünlerinin rekabet koşullarının üreticilerin yatırım kararını etkileyebileceğini belirtiyor.

Rapor bir mevzuat değişikliği veya kafes yasağı ilanı değil, politika yapıcılara bilimsel ve pratik değerlendirme sunan danışma görüşü. AWC, sonuçta kafessiz sistemlerde refahın geliştirilebileceğini, ancak faydanın tasarım, uygun kuş seçimi, yetiştirme ve yumurtlama işletmeleri arasındaki iletişim, eğitim, veteriner gözetimi, biyogüvenlik ve hayvan bazlı refah ölçümlerine bağlı olacağını söylüyor. Tavsiyeler arasında düzenli tüy örtüsü izlemi, yeterli çevresel zenginleştirme, daha iyi dış alan örtüsü ve hastalık kaynaklı kapatma dönemleri için işletme bazında acil plan bulunuyor.

Bu görüş, üretim sistemlerini tek başına 'kafesli' veya 'kafessiz' diye sınıflandırmanın refahı anlamak için yeterli olmadığını gösteriyor. AWC, her sistemde hayvanın yaşadığı koşulları ve sonuçları ölçmenin önemini öne çıkarıyor. Üreticiler için dönüşüm, bina ve araziye yatırımın yanı sıra personel eğitimi, yetiştirme zinciri koordinasyonu, sürü sağlığının izlenmesi ve pazar gerekliliklerinin değerlendirilmesini gerektirebilir. Hükümetlere yönelik görüşün uygulanıp uygulanmayacağı veya hangi politika adımlarını doğuracağı henüz açıklanmış değil.

Komitenin değerlendirmesi, barınma sisteminin etiketinden çok hayvan refahı sonuçlarına odaklanıyor. Tavukların tünek kullanması, folluklara erişmesi, eşelenmesi ve hareket etmesi için olanakları incelerken; göğüs kemiği hasarı, çarpışma, yere yumurtlama, zararlı tüy gagalama ve kuşlar kümelendiğinde boğulma gibi riskleri de ele alıyor. Çok katlı kümesler dikey hareket ve daha fazla kullanılabilir zemin alanı sağlayabilir; ancak merdiven, rampa ve katlar arası geçişler kuşlara uygun olmalı. Rapor, teorik alanın gerçekten yararlı kullanıma dönüşmesinin kümes tasarımı, sürü durumu ve yönetime bağlı olduğunu belirtiyor.

Dışarı çıkış da benzer bir denge gerektiriyor. Menzil alanının tasarımı, tavukları binadan çıkıp mevcut alanı kullanmaya teşvik edebilir; bitki örtüsü ve barınaklar koruma sağlayabilir. Yetersiz drenaj veya yoğun kullanım ise zemini çamurlu ve yönetilmesi güç hale getirebilir. Islak alanlar patojenlerle ve yabani kuşlarla teması artırabilir; kötü yönetilen bir açık alan biyogüvenliği zorlaştırabilir. Bu nedenle görüş, açık kapının tek başına iyi refahı garanti ettiğini varsaymak yerine erişim, zemin, sığınak ve hijyeni ilişkili kararlar olarak ele alıyor.

Komite, kümes içindeki sürü sağlığı ve çevre koşullarında da ödünleşimleri açıklıyor. Altlığın eşelenme ve toz banyosu için kuru ve gevşek kalması; havalandırmanın ise sıcaklık ve hava akımını uygun düzeyde tutarken nemi ve kirleticileri uzaklaştırması gerekiyor. Hayvan yoğunluğu sistemin bir parçası olsa da rapor, yalnızca zemin alanının kaynaklara erişimi veya yerleşim planının etkisini açıklayamayacağını belirtiyor. Folluklar, tünekler, ışık, altlık niteliği ve personelin gözlemi, kuşların binayı nasıl deneyimlediğini etkiliyor.

Tavsiyeler arasında piliç yetiştiricileriyle yumurta çiftlikleri arasında daha iyi bilgi paylaşımı, sürü başka sisteme geçmeden önce personel eğitimi ve kuşların rampaları ve katları nasıl kullandığının yakından izlenmesi yer alıyor. AWC bazı ırkların sistemlere daha uygun olabileceğini söylüyor ancak karşılaştırmalı kanıtın sağlam olmadığını vurguluyor. Komite ayrıca tüy örtüsü ve hayvan temelli diğer göstergelerin izlenmesini, etkili çevresel zenginleştirme ve daha iyi açık alan örtüsünü, hastalık kontrolleri nedeniyle kuşların içeride tutulduğu dönemler için çiftlik düzeyinde acil planları öneriyor. Rapor tüm çiftlikler için tek bir model öngörmüyor.

Piyasa ve kapasite tartışması açıkça bir tahmin olarak niteleniyor. Sektör adına yaptırılmış bir çalışma, kafesli sistemlerden gelen yumurtaların yerine konması için 4,0–5,9 milyon ilave ahır tipi tavuk gerekebileceğini tahmin etti. Bu, kaynak gösterilen çalışmanın hesabı; AWC’nin bağımsız öngörüsü veya onaylanmış ya da planlanmış kümes sayısı değil. Komite, dönüşüm kararlarında sermaye, arazi, planlama izni, inşaat süresi ve ithal yumurta ürünleriyle rekabetin rol oynayabileceğini belirtiyor. Bu pratik koşullar, refah tavsiyesinin ulusal sürüde anında değişiklik yaratmadığını açıklamaya yardımcı oluyor.

## Veriler

### Birleşik Krallık yumurta tavuğu üretim bağlamı

Animal Welfare Committee tarafından aktarılan seçilmiş Birleşik Krallık yumurta pazarı ve antimikrobiyal kullanım verileri.

Yöntem: Paketleme istasyonu payı, görüşteki tabloda belirtildiği gibi Ocak–Mart 2026 dönemine aittir. Diğer değerler kaynakta belirtilen dönemlerini korur. Defra yumurta verileri için yenilenen yöntemi 2024 ilk çeyreğinde uygulamaya başladı ve mümkün olduğu kadar 2023 ilk çeyreğine kadar geriye dönük düzenledi.

| label | value | unit | period | basis |
|---|---|---|---|---|
| Paketleme istasyonu hacminde serbest dolaşım payı, 2026 Ç1 | 75.9 | percent | 2026-03 | observed |
| Yumurta tavuklarında antibiyotik kullanımı | 2 | tonnes | 2024 | observed |
| Tedavi edilen kuş-günlerinin payı | 0.28 | percent | 2024 | observed |

Kaynaklar: <https://www.gov.uk/government/publications/opinion-on-the-welfare-of-laying-hens-in-non-cage-production-systems/opinion-on-the-welfare-of-laying-hens-in-non-cage-production-systems> · Veriyi indir: [JSON](https://newsverum.com/api/v1/articles/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026/data/uk-laying-hen-production-context?lang=tr&format=json) · [CSV](https://newsverum.com/api/v1/articles/uk-animal-welfare-committee-non-cage-laying-hens-opinion-2026/data/uk-laying-hen-production-context?lang=tr&format=csv)

## Kaynaklar

- [Animal Welfare Committee](<https://www.gov.uk/government/publications/opinion-on-the-welfare-of-laying-hens-in-non-cage-production-systems/opinion-on-the-welfare-of-laying-hens-in-non-cage-production-systems>) (Kaynak kontrolü: 2026-10-26; Yayın: 2026-10-23)

## Düzeltme geçmişi

- 2026-10-26T03:05:04+03:00: Arapça, Fransızca, İspanyolca, Almanca ve Portekizce tam çeviriler ile veri etiketleri eklendi.

---

Alıntı için yukarıdaki kalıcı adresi kullanın. [Yayın ilkeleri ve düzeltmeler](https://newsverum.com/tr/editorial)
